Grup şirketlerinde vergi planlaması ve Türkiye uygulaması

Grup şirketleri vergi planlaması yaparak, tüm grubun konsolide vergi yükünü en aza indirmek istemektedirler. Globalleşme ile birlikte çok uluslu şirketler agresif vergi planlama yöntemleri kullanmaya yönelmişlerdir. Kullanılan bazı yöntemler arasında transfer fiyatlandırmasına göre emsal bedele aykırı fiyat uygulama, farklı ülkelerde kurulan ana şirket ya da bağlı şirketlerin finansal yapısını farklılaştırma, kaynak ülkede işyeri oluşmasının önüne geçecek örgütlenmeler yapma, vergi cennetlerinin kullanılması, evsiz gelirin oluşması, anlaşma alışverişinin uygulanması bulunmaktadır. Ülkeler, çok uluslu şirketlerin agresif vergi planlaması karşısında işbirliğine gitmektedir. Bu kapsamda OECD'nin hazırladığı "matrah aşındırılması ve karın aktarılmasına ilişkin eylem planı" önemli bir yer tutmaktadır. Bu tezde, Türkiye'de ilişkili kişi hareketlerinin artmasının vergi yükünü ve satışların vergi yükünü azaltıp azaltmadığı araştırılmıştır. Ayrıca şirketlerin finansal kaldıraç seviyesinin, uluslararası olmasının ve kurumsallık düzeyinin vergi yükü ve satışların vergi yüküne etkisi sorgulanmıştır. Türkiye'deki 2013-2017 yılları arasında satış hasılatı bakımından en yüksek 456 şirketin, 5'er dönemine ilişkin toplamda 2280 gözlem verisi dikkate alınarak panel veri analizi yapılmıştır. İlişkili şirket hareketlerinin artmasının, vergi yükü ve satışların vergi yükünü azalttığına yönelik bulgulara ulaşılmasına karşın anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Şirketlerin finansal kaldıracının artmasının, uluslararası olmasının ve kurumsallık yapısının vergi yüküne etkisine yönelik olarak anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Şirketlerin finansal kaldıraç seviyesinin % 1 oranında artmasının, satışların vergi yükünü % 0,025 oranında azalttığı sonucuna varılmış olup, yüksek derecede anlamlılık içermektedir ve literatürle aynı yöndedir. Şirketlerin yurt dışında iştiraki olması halinde satışların vergi yükü %0,29 oranında artmakta olup, anlamlı bir sonuç içermektedir.