Güneş Sistemi ve Ötesi Uzay Bilmecesi ünitesinde zenginleştirilmiş 5e öğretim modeline göre geliştirilen rehber materyallerin etkililiğinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı; ilköğretim 7. sınıf Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi ünitesi kapsamında 5E modeline uygun geliştirilen rehber materyalin, öğrencilerin kavramsal anlamaları, kavramsal kalıcılıkları, akademik başarıları ve öğrenme ortamları üzerine olan etkisini incelemektir. Çalışmada yarı-deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Asıl uygulama Trabzon Mimar Sinan İlköğretim Okulu?nun iki farklı şubesinde bulunan toplam 72 ilköğretim 7. sınıf öğrencisi ve 1 fen ve teknoloji öğretmeni ile birlikte yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesi Başarı Testi (GÜSÖBAT), Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesi Kavramsal Anlama Testi (GÜSÖKAT), Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesi Çizim Testi (GÜSÖÇİT), öğrenci ve öğretmen mülakatları ile sınıf içi gözlemlerden faydalanılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılmıştır. Nicel veriler; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U-Testi, bağımlı t-testi, bağımsız t-testi ve ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin astronomi ile ilgili sahip oldukları yanılgılara; günlük hayatta kullanılan dil, kavramın gereğinden az ya da fazla genellenmesi, ders kitapları, sosyal medya, televizyon gibi farklı kaynakların neden olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; deney grubunda güneş, yıldızlar, gezegenler, yıldız kayması, güneş sistemi, evren, kuyruklu yıldız, meteor, yıldızların gündüz görünmemesi, dünyamızın evrendeki yeri, ışık yılı, takımyıldızları, astronomi birimi ve astronot kavramları ile ilgili kavramsal değişimin sağlandığı belirlenmiştir. Deney grubunda uygulanan rehber materyallerin kontrol grubunda uygulanan mevcut öğretim materyali ile kıyaslandığında öğrencilerin akademik başarılarını artırmada anlamlı derecede etkili olduğu tespit edilmiştir (t(70)= 4,345; p<.05). Kavramsal değişim metinleri, analojiler ve poster etkinlikleri ile zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarının öğrencilerin süreçte eğlenerek kalıcı ve anlamlı öğrenmelerine katkıda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda astronomi alanında çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Güneş Sistemi ve Ötesi Uzay Bilmecesi, 5E Modeli, Rehber Materyal, Kavramsal Değişim