Güneydoğu Anadolu Bölgesi Süne (Eurygaster spp. Hemiptera: Scutelleridae) ve Kımıl (Aelia spp. Hemiptera: Pentatomidae) kışlak alanlarında Entomopatojen nematod türlerinin sürveyi, Entomopatojen nematodların Süne ve Kımıl mücadelesinde kullanım olanaklarının araştırılması

Buğday (Triticum aestivum L.) ülkemizde en yaygın yetiştiriciliği yapılan en önemli kültür bitkilerinden birini oluşturmaktadır. Buğday üretiminde ekonomik kayıplara neden olan ana zararlılar Süne (Eurygaster spp. Hemiptera: Scutelleridae) ve Kımıl (Aelia spp. Hemiptera: Pentatomidae)'dır. Bu çalışmada, daha önceki çalışmalarla ülkemizde tespit edilmiş üç ülkesel Entomopatojen nematod (EPN) izolatının [Steinernema carpocapsae (Karadeniz izolatı), S. feltiae (izolat 09-31) (Aydın izolatı) ve Heterorhabditis bacteriophora (izolat 09-43) (Aydın izolatı)] üç ayrı doz uygulamalarının farklı sıcaklıklarda laboratuvarda Süne ve Kımıl erginleri üzerindeki ve doğal koşullarda Süne erginleri üzerindeki etkinlikleri araştırılmıştır. Etkinlik denemelerinde, enfektif larvalar (IJs) 25, 125 ve 200 IJs cm-2 olacak şekilde plastik kaplar içerisine doldurulan toprağa uygulanarak farklı sıcaklıklarda Süne ve Kımıl erginleri üzerindeki etkinliklerine bakılmıştır. Ayrıca EPN'lerin doğal koşullarda Süne erginleri üzerindeki etkinliklerinin belirlenmesi için kışlak alanında oluşturulan parsellere ve küvet içerisine uygulamalar yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen sonuçlara göre, EPN'lerin plastik kaplar içerisinde toprağa yapılan uygulamalarında Süne erginleri üzerinde meydana getirdiği en yüksek ölüm oranı 200 IJs cm-2 dozundaki uygulamalarda 15°C ve 12°C sıcaklıkta sırası ile %75 ve %70 oranlarında S. carpocapsae izolatında meydana gelmiştir. EPN'lerin Kımıl erginleri üzerinde meydana getirdiği en yüksek ölüm oranı ise 200 IJs cm-2 dozundaki uygulamalarda 15°C ve 12°C sıcaklıkta sırası ile %75 ve %70 oranlarında S. carpocapsae izolatında meydana gelmiştir. Doğal koşullarda Süne erginleri üzerindeki etkinliğinde ise, S. carpocapsae, S. feltiae ve H. bacteriophora izolatlarının sırasıyla %15, %10 ve %6.25'lik ölüm oranları ile düşük etkiye sahip oldukları belirlenmiştir.