H. 1168-1169, M. 1754-1756 tarihli 6 Numaralı Şeriyye Siciline göre Antakya'nın sosyo-ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti'nde Halep Eyaletine bağlı bir kaza olarak yönetilen Antakya'yı Sosyal ve ekonomik açıdan inceledik. Antakya kazasında en üst Ehl- Şer' görevli kadı, en büyük Ehl-i Örf görevli voyvoda idi. Bunun yanında diğer görevliler de vardı. Biz bu çalışmamızda kadılık Şer°iyye Sicilleri hakkında bilgi verdik ve değerlendirmesini yaptık. Önce kuruluşundan XVIII. Yüzyıl ortalarına kadar Antakya'nın tarihini inceledik. Sonra şehrin fizik yapısını inceledik. Mahalle ve köy sayılarını belirledik. Ulaşım ve haberleşmede önemli olan menzil teşkilatı hakkında bilgi verdik. Bu yol üzerinde zaman zaman ortaya çıkan eşkıyalık olayları hakkında bilgi verdik. Hac yolu üzerinde bulunan Antakya ve çevresi bu dönemde birçok huzursuzluk ve eşkıyalık olayları ile karşılaşmaktaydı. Bu konuda merkezi idarenin duyarlı olduğunu gönderilen adaletnamelerden anlamaktayız. İdari yapıyı incelediğimiz bölümde halen görevini devam ettiren Ehl-i Örf ve Ehl-i Şerc gibi idarecilerin varlığından bahsettik. Şehir halkının nasıl temsil edildiği konusuna açıklık getirdik. Bu dönemde Osmanlı.topraklarında ortaya çıkan acyan grubunun Antakya'da da mevcut ve yönetimde etkili olduğunu tespit ettik. Acyan yönetimdeki etkinliğini belirten belgeler ortaya çıkardık. İmparatorluğun XVIII. yüzyıldaki genel yapısına uygun olduğu sonucuna vardık. Osmanlı Sosyal Yapısı çerçevesinde Antakya'daki sosyal yapıyı ortaya koymaya çalıştık. Müslim ve gayri müslim ahalinin birbiri ile olan münasebetlerine göz gezdirdik. Ekonomik yapıyı üretim, esnaf, ticaret üçlüsü içerisinde inceledik. Antakya merkezinde elli meslek dalında esnafın bulunduğunu belgelerden anlamaktayız.