Hak savunusu yapan sivil toplum kuruluşlarının Suriyeli mülteciler odağında sosyolojik analizi

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de bulunan hak savunusu yapan Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) Suriyeli mülteciler odağında devlet, halk ve diğer STK'larla ilişkilerinin sosyolojik analizinin yapılmasıdır. 2011 Suriye krizi sonrası Türkiye, dünyada en fazla mülteciye ev sahipliği yapan ülke konumuna gelmiştir. Türkiye'de yasal mevzuattan ötürü hukuki statüleri açısından dezavantajlı konumda bulunan geçici koruma statüsüne sahip Suriyelilere, hak savunusu yapan STK'lar, hukuki statülerinin iyileştirilmesi ve hak ihlallerinin önlenmesi gibi konularda destek olmaktadır. Tez, iki farklı araştırma deseni kullanılarak toplanan verilere dayanmaktadır. İlki sistematik taramayla yapılan döküman analizi ve diğeri ampirik verilere dayanan saha çalışmasıdır. Yarı-yapılandırılmış mülakat tekniğine uygun olarak sorular hazırlanmıştır. Ankara'da bulunan beş hak savunusu yapan STK'ya ulaşılmıştır. Görüşmeyi kabul eden STK'ların yetkilileriyle ayrı günlerde görüşmeler yapılmıştır. Deşifre edilen görüşmeler temel alınarak gerçekleştirilen ampirik veri analizi sonucunda belirli veriler toplanmıştır. Verilerden birçok değerli bulgu elde edilmiş olup en önemli bulgularından birisi, üç STK'nın da devlet ile güçlü bir iş birliği içinde olmadığıdır. İHD, İHGD ve MAZLUM-DER'de mülteci krizine ilişkin sorunların çözümü konusunda verimliliklerini artırmak adına devlet ile iş birliksel ağ kurmaya çalışmış olsa da devletin bu duruma sıcak bakmadığı görülmektedir. Devlet ile STK'ların örgütsel olarak güçlü bir iş birliksel ağ kuramadığı noktada, hem STK'ların hem de devletin mülteci krizine ilişkin sorunların çözümü konusundaki faaliyetlerinin ve verimliliklerinin düşük düzeyde kaldığı kanısına varılmaktadır.