Halk elinde yetiştirilen sakız melezi koyunların dölverimi ile kuzuların büyüme özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma Denizli İli Bekilli İlçesinde halk elinde yetiştiriciliği yapılan Sakız x Kıvırcık melezi ve Sakız x Çine Çaparı melezi koyunların dölverimi ve kuzularının büyüme ve yaşama gücü özelliklerinin belirlenmesi için yapılmıştır. Bu amaçla halk elinde yetiştiriciliğin yapıldığı 5 adet sürü belirlenerek, 94 baş anaç koyunun bazı dölverimi özellikleri ile bunlardan doğan 111 baş kuzunun büyüme özelliklerini yansıtacak doğum ağırlıkları ile 4 aylık yaşa kadarki canlı ağırlıkları ve aynı dönemlerdeki bazı morfolojik vücut ölçüleri alınmıştır. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde, Sakız x Kıvırcık melezi koyunlar için doğum oranı, kuzu oranı ve bir doğumdaki kuzu verimi sırasıyla; %93, 1,20 ve 1,29 olarak belirlenirken; aynı ölçümler Sakız x Çine Çaparı melezi koyunlar için ise aynı sıra ile %93, 1,12 ve 1,20 belirlenmiştir. Çalışmada Sakız x Kıvırcık ile Sakız ve Çine Çaparı kuzularında 120. gün yaşama gücü değerleri sırasıyla %85,33 ve %86,11 olarak tespit edilmiştir.Yine çalışma kapsamında melez kuzuların doğum ve 120. gün canlı ağırlık ortalamaları yukarıda belirtilen genotipler için sırasıyla3,84 kg ile 25,15 kg ve 3,76 kg ile 24,15 kg olarak belirlenmiştir. Aynı dönemler için (doğum ve 120. gün) Sakız x Kıvırcık kuzularının cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut uzunluğu ve göğüs çevresi ortalamaları ise sırasıyla 37,70 cm ve 58,33 cm; 37,88 cm ve 58,34 cm; 35,54 cm ve 56,66 cm ile 37,04 cm ve 73,29 cm olarak tespit edilmiştir. Belirtilen vücut ölçüleri değerleri, Sakız x Çine Çaparı kuzuları için ise sırasıyla 36,87 cm ve 58,09 cm; 37,06 cm ve 58,10 cm; 35,06 cm ve 55,93 cm ile 35,95 cm ve 73,16 cm olarak tespit edilmiştir. Kuzuların bulundukları sürüler, doğum dönemi hariç, genel itibariyle bütün dönemlerindeki büyüme özellikleri üzerine istatistiki açıdan etkili iken; canlı ağırlık açısından genotipler arası farklar son iki ölçüm dönemi (90. ve 120. gün) için istatistiki açıdan önem arz etmektedir (P<0.05). Çalışmada elde edilen bulgulardan hareketle, kuzulara uygulanabilecek daha uygun bakım-besleme ile yetiştirme ve melezleme sistemleri kullanılarak daha yüksek performans ve adaptasyon kabiliyetine sahip kuzuların üretilmesinin mümkün olabileceği düşünülmektedir.