Halk kültüründe hafızlık

İslâm dininin temel ilkelerini barındıran, Yaratıcı'nın buyruklarını içeren ve Müslüman topluluklarına rehberlik etmek amacıyla indirildiğine inanılan, İslâmiyet'in kutsal kitabı olan Kur'an-ı Kerim'i koruma ve yaşatma amacıyla oluşturulan sisteme hafızlık denmektedir. Bu sistem Peygamber'in kendisi ile başlamış ve zamanla dünya üzerindeki Müslüman halklara yayılarak devamlılığını günümüze kadar sürdürmüştür. İlk olarak Hz. Muhammed ile 7. Yüzyıldan itibaren yapılmaya başlanan hafızlık, Arap kültüründen başlayarak birçok farklı kültürle tanışmıştır. Bu durum hafızlığın kökenini ve yaşadığı alanı genişletirken her milletten, topluluktan, aileden hafızlar yetişmeye devam etmektedir. Bu çalışma halk kültüründe geçmişten günümüze yer edinmiş hafızlık konusu üzerine yapılmıştır. Hafızlığın tarihsel sürecini ve yaşadığı çeşitli dönemleri ele alarak biriktirdiği birikim ortaya konmak istenmiştir. Aynı zamanda hafızlıkta kullanılan çeşitli metotlar ve teknikler incelenerek eğitim sisteminin yürütülmesi gözlemlenmiştir. Bunların yanı sıra hafızlığın hangi alanlarda gerçekleştirildiği ve bu alanların arasındaki avantajlar ve dezavantajları açıklanmıştır. Bu çalışmada hafızlığın halk kültüründeki yeri ve önemi bireysel, toplumsal ve halk anlatılarında şeklinde kategorileştirilmiştir. Bu kategoriler ile hafızlığın bireylerde ve toplumdaki seviyesi gözlenmek istenmiştir. Dini bir gelenek halini almış olan hafızlık üzerine halkın kültürel birikimi analiz edilmiştir. Bu birikimlerden ve örnek hafızlık (Akhisar-Hilaliye) vakfı üzerinden araştırmalar yapılmış ve araştırmada elde edilen bulgular ortaya konmuştur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Gelenek, Hafız, Hafızlık, Halk Kültürü, İslâm, Müslüman