Hareket bilimi ve kültürel açıdan Türk halk oyunlarının incelenmesi (Türkiye örneği)

Türk kültürü ve folklorunun en önemli unsurlarından bir tanesi olan halk oyunları günümüze kadar kültürel ve sanatsal açısından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ancak halk oyunlarının özellikle dil – edebiyat ilişkisi ile sportif açıdan yeteri kadar incelendiğini söylemek mümkün değildir. Halk oyunlarının müzik ve hareketten oluştuğu, birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğundan bahsedilmiş, bu doğrultuda çok sayıda çalışma yapılmıştır. Ancak oyunlardaki söz unsurundan yeterince bahsedilmemiş ve bu doğrultuda detaylı çalışmalar gerektiğince yapılmamıştır. Her ne kadar halk oyunlarındaki söz unsuru günümüzde çok fazla kullanılmasa da halk oyunlarının yarıdan fazlasında söz vardır. Özellikle kadın oyunlarımızın neredeyse tamamı sözlüdür. Söz ve oyun birbirinden ayrılmaz iki unsurdur. Dolayısıyla halk oyunları müzik ve hareketten oluşmamakta söz – müzik – hareket bileşkesinden oluşmaktadır. Halk oyunlarımızın hareketten oluştuğu aşikârdır. Fakat günümüze kadar oyunun hareket boyutu her ne kadar ele alınsa da özellikle fiziksel, fizyolojik ve kinesiyolojik açıdan araştırmaların eksik olduğu söylenebilir. Halk oyunlarının sistematik hareket modellerinden oluştuğu düşünüldüğünde, iskelet ve kas sisteminin hareket modellerinin meydana gelmesindeki yerini incelemek önemlidir. Çünkü hareketin yapılmasını sağlayan iskelet ve kaslarımızdır. Tüm bunların ışığında bu çalışmanın amaçlarından bir tanesi, Türk halk oyunlarının kültürel çerçevedeki yeri ve önemine dikkat çekmenin yanı sıra oyun – söz ilişkisini ortaya koymaktır. Bir diğer amacımız ise halk oyunlarında kullanılan bazı kasların aktivasyon oranlarının hareket bilimi (kinesijolojik) açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada EMG/ENMG (Elektronöromiyografi) tekniğinden faydalanılmıştır. EMG, sinirler ve kaslardan alınan elektriksel sinyallerin yazdırılması anlamına gelmektedir.Türk halk oyunlarının icrası esnasında kullanılan bazı kas gruplarının aktivasyon oranları EMG tekniği ile tespit edilmiştir. Çalışma "ana kas grubu" üzerinde yapılmış olup bacaklarda M. Tibialis Anterior ve M. Quadriceps Femoris kasları, kollarda Flexör Digitorum Superficialis ve M. Biceps Brachii kasları ile sırt bölgesindeki Longissimus Thoracis ve Trapezius kaslarının üzerine elektrotlar bağlanarak danslar icra edilmiştir. Araştırmada kullanılan kaslar alanda uzman kişilerin görüşleri alınarak seçilmiştir. Oyun esnasında kasların kasılmaları sonucunda elde edilen ölçüm sonuçlarının minimum, maksimum, ortalama ve standart sapmaları tablolar halinde yer verilmiştir. Türkiye ölçeğinde, hareket ve yapısal özellikler dikkate alındığında birbirinden farklılık gösteren oyunlar arasından 42 adet oyun tespit edilmiş ve çalışmada bu oyunlar incelenmiştir. Tespit edilen oyunlar Türk halk oyunları geçmişi olan, konservatuvar Türk halk oyunları bölümünden mezun, vücut yapıları, kas yapıları ve yaşam tarzları birbirine çok benzeriki erkek dansçı tarafından icra edilmiştir.