Hatıratlar ışığında Türk kamuoyunda Balkan Savaşları (1912-1913)

1804 Sırp isyanıyla başlayan Balkan ülkelerinin ayaklanmaları, Osmanlı Devleti aleyhine tavizler elde etmeleri ve bağımsızlıklarını kazanmalarıyla sonuçlanmıştır. Balkan Devletleri bağımsızlıklarını kazanmalarını müteakiben Osmanlı Devleti aleyhine sınırlarını genişletmek için Balkanlar'da isyan ve karışıklık çıkartmayı sürdürmüşlerdir.Balkan Devletleri'nin hedeflerinin birbirleriyle çelişmesi nedeniyle Balkan Savaşları'na kadar Osmanlı Devleti'ne karşı ittifak yapamamışlardır. Meşrutiyet hükümetinin Kiliseler Sorununu çözmesi, Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp Savaşı'yla meşgul olması, Büyük Devletlerin ve Rusya'nın teşvik ve destekleri doğrultusunda aralarında ittifak yaparak 3 Ekim 1912 tarihinde Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etmişlerdir.Osmanlı Devleti, hazırlıksız bir şekilde yakalandığı Balkan savaşlarına karşı seferberlik ve savaş ilan etmiştir.Askeri, siyasi ve sivil hatıratların içeriğinden anlaşıldığı üzere Osmanlı Devleti, bu dönemde Trablusgarp Savaşı'nın yanı sıra iç sorunlar, Yemen ayaklanmaları, hükümet değişikliklerinin yarattığı problemler ve subaylar arasında siyasetin etkili olması dolayısıyla oluşan ayrılıkçı fikirler yüzünden karışıklık içinde bulunmaktadır.Osmanlı Devleti bütün bu şartlar altında girdiği Balkan Savaşları'na seferberliğini tam olarak tamamlayamamanın etkisi, komutanların ve askerlerin görev yerlerine sevk edilmede ulaşım araçlarının yetersiz kalması, savaşta yiyecek, sağlık alanında yaşanılan problemler, hükümetlere göre değişen komutanların askerler tarafından tanınmaması, askeri techizatın yetersiz olması gibi nedenlerle Balkan Savaşları'nda büyük bir yenilgi yaşamıştır.Avrupa Devletleri, başlangıçta savaşın Osmanlı Devleti'nin yenilgisiyle sonuçlanacağını tahmin etmediklerinden savaşın sonunda statükonun değişmeyeceğini belirtmişlerdir. Ancak savaş sonucunda Balkan Devletleri'nin galip çıkması üzerine bu söylemlerinde değişikliğe giderek elde edilen toprakların Balkan ülkelerinde kalmasını desteklemişlerdir.Osmanlı Devleti, Balkan Devletleri'nin I. Balkan Savaşı sonucunda elde edilen toprakların paylaşılması konusunda birbirine düşmesi üzerine Eylül 1913'te çıkan II. Balkan Savaşı sonucunda Edirne'yi geri alabilmiştir.Balkan Savaşları, Osmanlı Devleti'nin güçsüzlüğünü açık bir şekilde ortaya koymuştur. Savaş sonrasında ordu ve donanmasını yenilemek amacıyla faaliyetlere geçmiştir.Osmanlı Devleti'nde etkin olan fikir akımlarından Osmanlıcılık bu savaşın sonuçlarıyla beraber misyonunu kaybetmiş yerini İmparatorluk içinde kalan Türkler dolayısıyla Türkçülük akımı almıştır.Anahtar Kelimeler: Osmanlı İmparatorluğu, Balkan Savaşları, Türk Kamuoyu, Hatıratlar, Avrupa Büyük Güçleri.