Havacılık sektöründe yedek parça envanter problemlerine simülasyon ve çok kriterli karar verme yöntemleri ile hibrit bir çözüm yaklaşımı

Havacılık bakım/onarım sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için, yedek parça envanterinin yönetimi ve atölye iş akış sürecinin iyileştirilmesi son derece önemli hedeflerdir. Bu hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için uygulama safhasında, Yöneylem Araştırması tekniklerinden olan Çok Kriterli Karar Verme ve Simülasyon entegre olarak kullanılmıştır. Uçaklara ait yedek parça envanter problemlerine çözüm getirmek için, atölyeye uçaklardan sökülüp tamir görmek için gelen komponentlerin tamir önceliklerinin belirlenmesi ve tamir bakım hattının iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu sebeplerden ötürü çalışmada, havacılık bakım onarım sektöründe yedek parça problemlerine ilişkin karşılaşılan bekleme hattı problemlerinin çözümünde Simülasyon ile bütünleşik ÇKKV yaklaşımı kullanılmıştır. Uygulama ile atölyede tamir sırası bekleyen komponentlerin öncelik sıralarının belirlenmesi ve komponentlerin kuyruk bekleme süresini azaltan, komponent verimliliğini ve kaynak kullanım oranlarını arttıran, âtıl kapasite kullanımını ortadan kaldıran senaryoların geliştirilmesi ve kaynak sayılarında değişiklikler yapılarak farklı senaryo çıktılarının elde edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada uçak komponentlerinin atölyeye gönderildikten sonra hangi sırada tamir göreceğinin belirlenmesi için ÇKKV teknikleri ile simülasyon bütünleşik olarak gerçekleştirilmiş ve uygulamada tamir görmek için bekleyen komponentlerin oluşturmuş olduğu bekleme hattı problemi de incelenmiştir. Bu çalışmada; atölyeye uçaklardan sökülerek arızalı olarak gelen ve kuyrukta bekleyen yedek parçaların tamir önceliklerini belirlemek ve atölyenin iş akış sürecinin ve performans değerlendirme ölçütlerinin simülasyon ile incelenmesi amaçlanmıştır. Uygulamada; ÇKKV, Kuyruk Teorisi ve Simülasyon yöntemleri kullanılmıştır. Uygulamada komponentlerin önceliklendirilmesi aşamasında VIKOR yöntemi kullanılmış ve komponentlerin tamir bakım öncelikleri belirlenmiştir. VIKOR'dan elde edilen öncelik sırasına göre simülasyon ile atölye sistemine ait model simüle edilmiş ve senaryoların ortaya konulmasında ARENA programı kullanılmıştır. ARENA ile atölye iş akış sürecine ait olan model simüle edilerek, sistemin davranışları değişen koşullar altında incelenmiş ve çıktılar elde edilmiştir. Çalışmanın son kısmında simülasyon ile ortaya konulan senaryoların öncelik sıraları PROMETHEE yöntemi ile ve kriterlerin ağırlıkları ise ENTROPİ yöntemiyle elde edilmiştir. Yapılan senaryo sıralaması sonucunda atölye için en uygun senaryo belirlenmiş ve elde edilen bulgular yorumlanarak şirkete çeşitli öneri ve tavsiyeler sunulmuştur.