Havalimanı meydan kontrol ünitesi iş yükü karar destek sistemi: İzmir Adnan Menderes havalimanı örneği

Hava trafik kontrol hizmetini hizmet alan trafiğin havadaki pozisyonu ve uçuştaki safhasına göre üç bölüme ayırmak mümkündür. Bu bölümler meydan kontrol, yaklaşma kontrol ve saha kontrol bölümleridir. 7 gün 24 saat hizmet verilen havalimanlarında Hava Trafik Kontrol hizmeti de kesintisiz bir şekilde meydan kontrol ünitelerinden sağlanır. Hava Trafik Kontrol hizmeti işin yapısı gereği yüksek dikkat, anlık karar alma ve hızlı sorun çözme gibi gereksinimler içerir. Bu sebeplerden yoğun iş yüküne belirli bir süre maruz kalan kontrolörlerde dikkat kaybı artabilir ve karar verme yetisinde bozukluklar meydana gelebilmektedir. Bunların yanında meydan kontrol ünitelerinde sorumlu olunan işin yükü meteorolojik şartlar, uçuş yoğunluğu gibi birtakım değişkenlere bağlı olarak değişiklik gösterir. Temel aerodinamik prensipler gereği uçaklar hâkim rüzgâr yönünü karşılayarak iniş ve kalkış yapmak isterler ve bu durum olası pist değişiklikleri için temel bir sebeptir. Bunun yanında sis, pus gibi meteorolojik sebeplerle görüşün düştüğü dönemlerde uçakların daha hassas yaklaşma yapması gerekebilir, uçaklar arası ayırma değerlerinin artması gerekebilir, yer operasyonlarında uçaklara sağlanan hizmetin hassasiyeti artabilir. Ayrıca, uçuş yoğunluğunun yüksek olduğu zaman dilimlerinde kritik ayırmaların yapılması gerekir. Bu gibi durumlar iş yükünün arttığı, stresin arttığı, riskin arttığı dönemlerdir. Bu durumlar göz önüne alındığında Meydan kontrol ünitelerinde çalışan kontrolörler için olası iş yükünün yoğunluğunu gelecek saat dilimleri için tahmin edebilmek birçok açıdan çok önemli bir durum haline gelmektedir. Tez kapsamında geliştirilen sistem sayesinde kontrolör önündeki zaman dilimi için olası iş yükünü etkileyen faktörlerin tahmini değerlerini bir arada görebilmektedir. Kullanıcının bütün değişkenleri anlaşılır bir yapıda bir arada değerlendirebilmesi ve tahmini veriler doğrultusunda daha tutarlı kararlar alması hedeflenmiştir