Hazar ötesi üzerine hakimiyet mücadeleler ve Rusların Türkmen bölgesi işgali

Bu çalışmada amaç; 19. yüzyılda bölgeye gelen Rusların Türkistan'da yer alan zengin bölgelerin ve Hazar Ötesi Türkmenleri üzerinde yürüttükleri çalışmaları analiz etmektir. Rusların yürüttüğü bir takım ilmi, bilimi ve askeri çalışmalar ile Rus tarihçi ve devlet adamlarının Türkmenler hakkındaki düşünceleri açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. İşgal sırasında bölgede yaşanmış olaylar ve akabinde gelişen işgalin Türkmen toplumu ve kültürü üzerindeki etkisine değinilmiştir. Türkmenlerin "Göktepe"de aldıkları mağlubiyet gibi yaşanan hadiseler ile hemen ardından yükselen Rus hâkimiyeti sürecinin bölge üzerindeki etkisi, Rusların Türkmenler üzerinde hâkimiyet kurabilmek için yaptığı uygulamalar hakkında bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmada konuyla ilgili yapılmış çalışmalardan faydalanılmakla beraber öncelikle çalışmaya kaynaklık edecek olan söz konusu Rusça kaynakların çevirisi yapılarak kaynaklar arasında yer verilmiş ve içerikleri analiz yöntemi ile ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma iki ana bölümden oluşmakla birlikte bu başlıklara bağlı olarak alt başlıklar yer almaktadır. Birinci bölümde Rusların işgal öncesi Türkmen toprakları üzerinde yaptığı bazı faaliyetler ve bölgenin işgal altına alınma sürecinde yaşanan olaylar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yine aynı bölümde Türkmenlerin yaşadığı coğrafya, Türkmenlerin kişilik özellikleri gibi konular üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Çarlık Rusya'nın işgalinin ardından yaşanan süreç ve bölgeye getirmiş olduğu yeni sistem hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Bu bölümde Rusların kendi çıkarları için bölgeyi ekonomik anlamda sömürge altına alma, Türkmenleri kendilerine has eğitim ve kültür anlayışlarından uzaklaştırma çabası aktarılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: General Skobelev, Göktepe Savaşı, Türkmenler, Rus Seyyahları