Hemiplejik hastalarda ağrı katastrofizasyonunun rehabilitasyon sonuçlarına etkisi

Amaç: Bu çalışmada, inme hastalarında nöropatik ağrının, ağrı katastrofizasyon varlığının ve sıklığının belirlenmesi ve bu faktörlerin rehabilitasyon sonuçları üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç Yöntem: Prospektif araştırma olan bu çalışmada rehabilitasyon tedavisi için yatarak tedavi gören inmeli hastalar dahil edildi. Hastaların klinik durumları, tedavi öncesi ve 4 haftalık rehabilitasyon programı sonrası fonksiyonelliği değerlendirmek için Barthel İndeksi, Brunnstrom evrelemesi, Modifiye Ashworth Skalası, Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS); yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-12 ölçeği; nöropatik ağrı açısından painDETECT Ağrı Anketi, ağrı katastrofizasyonunu değerlendirmek için Ağrı Felaketleştirme Ölçeği kullanıldı. Bulgular:Çalışmaya 37 (%46,25) kadın, 43 (%53,75) erkek olmak üzere toplam 80 inme hastası dahil edildi. Tedavi öncesi olası nöropatik ağrısı olan 10 (%12,5), belirgin nöropatik ağrısı olan 17(%21,3) hasta saptandı. Tedavi öncesi ağrı katastrofizasyonu olan 15 (%18,8) hasta vardı. Ağrıyı katastrofize eden hastaların ağrı tipine bakıldığında 2 (%13.3) kişinin nöropatik olmayan ağrı, 2 (%13.3) kişinin olası nöropatik ağrı, 11 (%73.3) kişinin belirgin nöropatik ağrısı olduğu gözlendi, bu istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Tedavi sonrası ağrıyı katastrofize eden hasta sayısı 9 (%11,3)'a gerilemişti, istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,014). Tedavi öncesi 17 nöropatik ağrısı, 10 olası nöropatik ağrısı olan hasta varken rehabilitasyon sonrası bu sayılar sırasıyla 8 ve 5'e düşmüştü, bu değişimler istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Ağrısı olan hastalarda tedavi öncesi katastrofik düşünce varlığına göre nöropatik ağrı düzeylerinin değişimi incelendiğinde, ağrıyı katatastrofize etmeyen gruptaki nöropatik ağrı düzeylerinin değişimi edenlere göre anlamlı farklı bulundu (p<0,001). Her bir grup içinde ağrı düzeylerindeki değişim değerlendirildiğinde, katastrofik düşüncesi olmayan grupta bu değişim yine anlamlı bulunmuştur (p = 0,007), katastrofik düşüncesi olan gruptaysa ağrı değişimi istatistiksel olarak anlamlı değildi (p = 0,172). Başlangıç ağrı katastrofizasyonu total skorlarıyla tedavi sonrası FAS(p=0,005,rho=-0,311), mental(p<0,001,rho=-0,467) ve fiziksel(p<0,016,rho=-0,268) yaşam kalitesi skorları negatif koreleydi. Başlangıç ağrı skorlarıyla tedavi sonrası FAS (p=0,038,rho=-0,232), mental(p<0,001,rho=-0,401) ve fiziksel(p<0,007,rho=-0,302) yaşam kalitesi skorları negatif koreleydi. Sonuç:Araştırmamızda, ağrının nöropatik tipte olması ve ağrı katastrofizasyonu varlığının hastaların rehabilitasyon çıktılarını etkilediği görülmüştür. Bu veriler, inme rehabilitasyonunda nöropatik ağrı varlığının ve ağrı katastrofizasyonunun göz önünde bulundurulması ve bütüncül bir yaklaşımla bu davranışların azaltılmasına yönelik müdahalelerin planlanmasının önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler:Ağrı Katastrofizasyonu,İnme,İnme Rehabilitasyonu,Nöropatik Ağrı