Hemodiyaliz hastalarında cinsel fonksiyon bozuklukların değerlendirilmesi

Amaç: Kronik böbrek hastalığı birçok sistemi etkileyen ve çeşitli komplikasyonları olan kompleks bir hastalıktır. Bu çalışmamızda kronik böbrek hastalığının klinik pratikte genellikle göz ardı edilen bir komplikasyonu olan cinsel fonksiyon bozukluğunu incelemeyi amaçladık. Metot: Çalışma sürekli hemodiyaliz tedavisi alan 80 hasta grubu ve 50 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu ile yapıldı. Katılımcılar PROMİS cinsel yaşam kalitesini değerlendirme anketi ile değerlendirildi. Hastaların demografik bilgileri ve laboratuvar verileri hastane kayıt sisteminden elde edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 80 hemodiyaliz hastasının erkek/kadın oranı 42/32 iken 50 kişilik kontrol grubunun ise erkek/kadın oranı 25/25 idi(p=0.781). Hastaların yaş ortalaması 36.9±9,9 yıl kontrol grubunun yaş ortalaması 32.9±10.5 idi(p=0.726). Hemodiyalize giren erkek hastaların anket total puanı, erkek kontrol grubundan istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı. [18 (8-44) vs 40 (24-45)] (p<0.001). Erkek hemodiyaliz hastalarında yaş ile anket toplam skoru arasında anlamlı düzeyde negatif korelasyon saptandı(r=-0.51,p<0.001). Erkek hemodiyaliz hastaların anket toplam skoru ile hemoglobin(r=0.43, p=0.004) ve URR(r=0.34, p=0.027). ile anlamı düzeyde pozitif korelasyon saptandı. Diabetes mellitus tanısı olmayan erkek hemodiyaliz hastalarının anket toplam skoru medyan değeri 24 (844), diabetes mellitus tanısı olan erkek hemodiyaliz hastalarının anket toplam skoru medyan değeri 11 (8-36) olarak saptandı(p=0.003). Kadın hemodiyaliz hastaların anket total puanı, kadın kontrol grubundan istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı. [17.5 (10-48) vs 38 (12-50)] (p<0.001). Kadın hemodiyaliz hastaların anket toplam skoru ile diyaliz süresi arasında anlamlı düzeyde negatif korelasyon saptandı(r=-0.37, p=0.02). Her iki cinsiyette hipertansiyon ile cinsel yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında birçok komplikasyon görülmekte ve bu komplikasyonlar klinik pratikte tedavi edilmeye çalışılmakta iken cinsel işlev bozukluğu ise genellikle sosyokültürel nedenlerden dolayı gerektiği kadar önemsenmemektedir. Oysa cinsel işlev bozukluğu hemodiyaliz hastalarında oldukça sık görülmekte ve yaşam kalitesini etkilemektedir. Hastaların yaşam kalitesini yükseltmek için klinik pratikte hastalar cinsel işlev bozukluğu açısından da sorgulanmalı ilgili tıbbi branşlar ile tedavi edilmeye çalışılmalıdır.