Hemodiyaliz hastalarında ürik asit ile objektif nütrisyonel ve metabolik risk indeksleri arasındaki ilişki

AMAÇ: Hemodiyaliz hastalarında malnütrisyon sık gözlenen bir sorundur ve mortalite oranlarının artması ile ilişkilidir. Hemodiyaliz hastalarında hem yüksek hem de düşük ürik asit düzeylerinde mortalite riskinin arttığı gözlemlenmiştir. Geriatrik Nütrisyonel Risk İndeksi (GNRİ), Prognostik Nütrisyonel İndeks (PNİ), Beslenme Durumunu Kontrol Etme (CONUT) Skoru malnütrisyon durumunu belirlemek için kullanılan nütrisyonel indekslerdir. Visseral Adiposite İndeksi (VAİ) ise visseral adipositenin değerlendirilmesinde kullanılan metabolik bir indekstir. Bu indeksler hastanın nütrisyonel ve metabolik durumununun değerlendirilmesinde diğer yöntemlere göre daha objektiftir ve hemodiyaliz hastalarında mortalite ile ilişkili saptanmıştır. Bu çalışmada hemodiyaliz hastalarındaki ürik asit değerlerinin GNRİ, PNİ, CONUT skoru ve VAİ ile arasındaki ilişki araştırılarak optimal beslenme ve metabolik durumunun değerlendirilmesinde ürik asitin bir belirteç olarak öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Bu kesitsel çalışmada 120 hemodiyaliz hastasından elde edilen veriler retrospektif olarak analiz edildi. GNRİ vücut ağırlığı, boy ve serum albümin düzeyleri kullanılarak hesaplandı. PNİ serum albümin düzeyi ve total lenfosit sayısı kullanılarak hesaplandı. CONUT skoru, serum albümin, total lenfosit sayısı ve total kolesterol kullanılarak hesaplandı. VAİ bel çevresi, vücut kitle indeksi, trigliserid ve HDL-Kolesterol düzeylerinin kullanıldığı cinsiyete özel formüllerle hesaplanır. BULGULAR: Çalışma grubundaki hastaların ortanca yaşı 68 (IQR 47–74) idi. Hastaların serum ürik asit değeri ortalama 6.62 ± 1.19 mg/dl, GNRİ ortalama olarak 103.3 ± 11.7, PNİ ortalama olarak 46.15 ± 4.13 hesaplandı. Ortanca CONUT skoru değeri 2 (IQR 1–3) idi. VAİ ortanca değeri 2.54 (IQR 1.66–4.49) saptandı. Serum ürik asit değeri ile GNRİ (r = 0.305, p < 0.001), PNİ (r = 0.266, p = 0.003) ve VAİ (r = 0.210, p = 0.022) arasında pozitif korelasyon saptandı. Hemodiyaliz hastaları serum ortanca ürik asit düzeyi olan 6.55 mg/dl'ye göre iki grubu ayrıldığında, ürik asit düzeyi yüksek olan grupta GNRİ (p = 0.014), PNİ (p = 0.015) ve VAİ (p = 0.041) değerleri anlamlı olarak yüksekti. Serum ürik asit değeri ile CONUT skoru arasında bir ilişki saptanmadı. SONUÇ: Bu çalışmada hemodiyaliz hastalarında serum ürik asit değeri hem nütrisyonel risk indeksleri olan GNRİ ve PNİ ile hem de metabolik risk indeksi olan VAİ ile ilişkili saptandı. Bulgularımız, hipoüriseminin hemodiyaliz hastalarında önde gelen yetersiz beslenme belirteci olduğunu göstermiştir. Ayrıca hemodiyaliz hastalarında hiperürisemi varlığı ise, iyi beslenme durumunun bir göstergesi olabileceği gibi hastanın metabolik risk durumunu da yansıtan, aşırı veya dengesiz beslenme sonucu gelişen visseral yağ birikiminin bir göstergesi olabileceğini düşündürmüştür. Hemodiyaliz hastalarında ürik asit GNRİ, PNİ ve VAİ gibi ölçülmesi kolay, ucuz objektif indekslerle birlikte değerlendirildiğinde hastanın beslenme ve metabolik durumunu yansıtan önemli bir belirteçtir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Hemodiyaliz, Ürik Asit, Geriatrik Nütrisyonel Risk İndeksi, Prognostik Nütrisyonel İndeks, CONUT Skoru, Visseral Adiposite İndeksi