Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerdeki hastalık uyum düzeyi ve semptom yönetimi

Hemodiyaliz tedavisinin başarısı bireylerin hastalık ve tedavi sürecine uyumları ile yakından ilişkilidir. Bu çalışma, hemodiyaliz tedavisi alan bireylerdeki hastalığa uyum düzeyi, semptom yönetimi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi ve hastalığa uyum ile semptom yönetimi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipteki bu araştırma hemodiyaliz tedavisi alan 254 birey ile yürütülmüştür. Araştırma Temmuz-Eylül 2021 tarihleri arasında Yozgat Şehir, Özel Yozgat Gökmedrese ve Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastaneleri diyaliz merkezlerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Hemodiyaliz Hasta Tanıtıcı Formu, Diyaliz Semptom İndeksi ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 62,08±15,86'dır. Bireylerin Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması 81,38±12,19 bulunmuş olup ölçek alt boyutlarından en yüksek puan "Fiziksel Uyum" (38,07±6.09), en düşük puan "Sosyal Uyum" (23,66±3,39) alt boyutundan elde edilmiştir. Bireylerin Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puanlarının cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, ekonomik durum, çalışma durumu, hemodiyaliz tedavi süresi, başka kronik hastalık olma durumu ve damara erişim yoluna göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Çalışmaya katılan bireylerin Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalaması 57,67±21,69'dur. Bireylerin Diyaliz Semptom İndeksi puanının eğitim durumu, haftalık hemodiyaliz seansı, hemodiyaliz tedavi süresi, başka kronik hastalık olma durumu ve damara erişim yoluna göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği puanları ile Diyaliz Semptom İndeksi puanları arasında düşük düzeyli negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=-0,155; p<0,05). Sonuç olarak hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin genel hastalığa uyumlarının orta düzeyde, diyaliz semptomlarını deneyimleme düzeylerinin ise ortalamanın altında olduğu ve hastalığa uyumun artması ile diyaliz semptomlarının azaldığı saptanmıştır. Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerdeki semptomların azaltılmasında, hastalığa uyumu arttıracak müdahalelerin önceliklendirilmesi önerilmektedir.