Herediter melanomda CDKN2A ve MC1R germline gen mutasyonlarının araştırılması

Çakır A., Herediter Melanomda CDKN2A ve MC1R Germline Gen Mutasyonlarının Araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Deri ve Zührevi Hastalıklar, Uzmanlık Tezi. Ankara, 2018. Kutanöz melanom derideki melanositlerden köken alan malign bir tümördür. Melanom gelişiminde açık tenli ve renkli gözlü olmak gibi fenotipik özellikler ve ultraviyole başta olmak üzere çevresel faktörler önemli rol oynamaktadır. Melanomların %5-%10'u ise genotipik özellikler nedeniyle gelişir ve genotipik özellikler nedeniyle gelişen melanomlar herediter melanom olarak tanımlanır. Dünya genelindeki herediter melanomların %40'ından CDKN2A mutasyonu sorumludur. MC1R genindeki mutasyonlar CDKN2A penetrasyonunu artırmaktadır. Türkiyedeki melanom hastalarında genetik özellikleri araştıran çalışmalar eksiktir. Bu çalışmanın amacı herediter melanomu sporadik melanomdan ayıran fenotipik ve genotipik özelikleri belirleyebilmekti. Bu amaçla, modifiye bir skorlama sistemi kullanılarak herediter melanom atama kriterlerini karşılayan 31 ve ve bu kriterleri karşılamayarak sporadik melanom grubuna atanan 12 hastaya ait detaylı fenotipik özellikler ve Sanger dizileme yöntemi ile tespit edilen CDKN2A ve MC1R germline gen mutasyonları araştırıldı. Fenotipik özelliklerden açık göz rengine sahip olmak ile sporadik melanom arasında istatiksel anlamlı bir ilişki saptandı. (p=0.000) CDKN2A mutasyonu herediter melanom grubuna atanan hastalardan sadece birinde (%3.2) sporadik melanom grubundaki hastaların ise hiçbirinde izlenmedi. Herediter melanom grubuna atanan 31 hastanın 25'inde (%80.6) MC1R mutasyonu saptanır iken, sporadik melanom grubunda bu oran %41.7 olarak saptandı. (p=0.024) Elde edilen sonuçlar sporadik melanomda en önemli fenotipik risk faktörünün açık göz rengi olduğunu ortaya koymuştur. Türkiye'de baskın melanom yatkınlık geninin CDKN2A olmayabileceğini düşündürmüştür. MC1R mutasyonları açısından 2 grup arasında fark bulunması herediter melanomun belirlenmesinde MC1R genetik testinin kullanılabileceği fikrini desteklemiştir. Anahtar kelimeler: Melanom, herediter melanom, CDKN2A, MC1R, germline mutasyon Destekleyen kuruluş: HÜTF BAP Destek Birimi, proje no: 16087