Herman Hertzberger'in sosyalleşme kavramına bakışı ve eğitim yapılarına yansıması

Bireylerin yaşamlarında önemli bir yere sahip olan eğitim süreci, eğitim yapıları ile birlikte desteklenerek bireyin sosyalleşmesi ve topluma kazandırılmasına yardımcı olabilmektedir. Bireyin içerisinde yer aldığı ilk kurum olan eğitim yapıları, karşılıklı etkileşim, diyalog kurma, keşfetme, ortama katılma, yaşama uygun davranışları sergileme, değerlerini öğrenme, çevreye duyarlılık, beceri kazanma, sorun çözebilme, sorumluluk kazanma, bilgi edinme, davranışları kontrol edebilme, paylaşım, saygı kurallarına uyma gibi becerileri bireye kazandırarak bireyin sosyalleşmesini desteklemektedir. Çalışmada eğitim yapılarının bu destekleyici özelliği üzerinden yola çıkarak, bir eğitim yapısında bireyin sosyalleşmesini sağlayacak mekânsal çözümlemelerin nasıl tasarlanabileceği sorusuna cevap aramak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında eğitim yapılarının mimarı olarak tanınan ve tasarladığı birçok eğitim yapısının mekân organizasyonunda sosyalleşme kavramını ön plana alarak gerçekleştiren Herman Hertzberger'in anaokulu ve ilkokul, ortaokul ve lise düzeyindeki eğitim yapısı tasarımları incelenmiştir. Çalışmada Herman Hertzberger'in tasarladığı eğitim yapılarında sosyalleşme kavramını mekânsal çözümlemelerle nasıl desteklediğini açıklayabilmek adına ilgili alan yazın incelenmiş, Herman Hertzberger'in eğitim yapılarında sosyalleşmeyi destekleyen alt kavramlar belirlenmiştir. Konfor, esneklik, özgürlük/yaratıcılık, doğal aydınlatma, öğrenme olarak belirlenen bu alt kavramlar, çalışma kapsamında Hertzberger'in eğitim yapıları üzerinden seçilen yapı grubu aracılığıyla irdelenmiştir. Elde edilen sonuçlar ile Herman Hertzberger'in eğitim yapılarında bireylerin iletişim-etkileşim sağlayarak sosyalleşmesini destekleyeceği düşünülen mekânsal çözümler sunduğu görülmüştür. Çalışmadan elde edilen sonuçlar ile geleceğin eğitim yapısı tasarımlarında bireyin sosyalleşme anlayışını destekleyen mekânsal organizasyon çözümlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Eğitim Yapıları, Sosyalleşme Kavramı, Eğitim Mekânları ve Sosyalleşme İlişkisi, Herman Hertzberger ve Eğitim Yapıları