Hidrolojik değişken yağışa göre GAP bölgesindeki kuraklığın trend analizi bakımından incelenmesi

H DROLOJ K DEĞ ŞKEN YAĞIŞA GÖRE GAP BÖLGES NDEKKURAKLIĞIN TREND ANAL Z BAKIMINDAN NCELENMESAli EMDicle ve Fırat nehirlerinin yukarı havzası M.Ö. 4500 yılından bu yana modernleşmedeönemli bir yol oynamıştır. 2000'li yıllarda Güneydoğu Anadolu Projesi'nin(GAP)tamamlanmasını takiben modern teknolojinin desteğiyle , binlerce yıl önce Mezopotanya'dayaşanılan ortam geri gelecektir. Bu nedenle GAP bölgesindeki tehlike arz eden doğalafetlerden kuraklığın etkilerinin incelenmesi çok önemlidir.Küresel ısınmadan dolayı, dünya ikliminin değişmesinin yarattığı etkiler, bölgeselfarklılıklar göstermektedir. Küresel iklim değişimi sonucunda son yıllarda giderek artan birşidette ve sıklıkta meydana gelen kuraklık, ani sel ve kıyılarda yaşanan su baskınlarındaönemli artışların olması ve bunun sonucunda gelecekte de daha büyük can ve ekonomikkayıplara neden olması beklenmektedir. Bu değişimin getirdiği etki, GAP `ta kuraklaşmayave çölleşmeye giden bir seyir izlemektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin önemlibir tarım bölgesi olduğu için ; bu bölgeye tarıma yönelik büyük ölçekli projeler uygulanmış ,bu projelerin en büyüğüde GAP olmuştur. GAP bölgedeki susuzluk sorununada çare olmasıiçin düşünülmüştür.Bu araştırmada GAP bölgesinde yer alan Devlet Meteoroloji şlerine ait 18istasyondan elde edilen 1970-2003 yılları arası günlük yağış verileri homojenlik testleri vetrend analizi metotlarını kullanarak kuraklığın gidişi tespit edilmeye çalışılmıştır.Homojenlik testi olarak Grafiksel analiz ve Run (Swed-Eisenhart) kullanılırken; Trend analizimetotları olarak da parametrik olan t testi ve parametrik olmayan Mann-Kendall testikullanılmıştır.Elde edilen verilerden anlaşıldığı gibi yıllık toplam yağışlar ve bölgedeki nemlilikGüneydoğu Anadolu Projesi(GAP) projesi kapsamındaki barajların su tutmasıyla artmıştır.Fakat yağış dağılışına bakınça daha çok kış mevsiminde artış olduğu görülmüş , yaz aylarındaçok fazla değişiklik olmadığı belirlenmiştir.