Hypericum perforatum l. toprak üstü kısımlarının kalitatif ve kantitatif analizi için yüksek performanslı ince-tabaka kromatografik yöntem uygulamaları ve bazı hypericum türleri ve ürünlerinde uygulanması

Hypericum türleri (Hypericaceae), tüm dünyada ve Türkiye'de tedavi edici amaçla geleneksel olarak kullanılmaktadır. H. perforatum L., Hypericum L. cinsi içinde yer alan önemli tıbbi bitkilerden biridir. H. perforatum L. içerdiği hiperforin (floroglusinol bileşiği), hiperisin (naftodiantron bileşiği) ve/veya hiperozit (flavonoit bileşiği) ile çeşitli farmakolojik aktiviteler göstermektedir. Avrupa Farmakopesi'nde "Hyperici herbae extractum siccum quantificatum"da üç işaretleyici bileşenin kalitatif analizi İTK yöntemi ile ve kantitatif analizi YPSK yöntemi ile verilmiştir. Ancak bitkilerin analizinde HPTLC uygun bir teknik olarak giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu tez kapsamında, Avrupa Farmakopesi'nde belirtilen İTK ve YPSK yöntemlerine alternatif olarak, H. perforatum toprak üstü kısımlarında hiperforin, hiperisin ve hiperozidin kalitatif ve kantitatif analizi için silika jel 60 F254 YPİTK plakaları üzerinde üç YPİTK metodu geliştirilmiş ve valide edilmiştir. YPİTK analizinde üç farklı mobil faz kullanılmıştır; hiperforin analizi için n-hekzan-etil asetat (8:2); hiperisin analizi için toluen-kloroform-etil asetat-formik asit (8:5:3.5:0.6); ve hiperozit analizi için etil asetat-formik asit-asetik asit-su (15:2:2:1). Geliştirilen yeni YPİTK yöntemleri kullanılarak farklı Hypericum türü örneklerinde ve geleneksel yöntemle hazırlanmış yağlı özütünde üç bileşenin kalitatif ve kantitatif analizi yapılmıştır. Aynı yöntemler, piyasada satılan Hypericum materyali örnekleri ve yağ özütlerinin kalite değerlendirmesi amacıyla da uygulanmıştır.