Hikâye destekli sosyal bilgiler öğretiminin 5. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi

Sosyal bilgiler öğretiminde kullanılabilecek edebi ürünler arasında yer alan hikâyelerin öğrenci başarısı üzerine etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, 5. Sınıf öğretim programında yer alan "Kültür ve Miras" ünitesi konularından olan "Uygarlıkları Öğreniyorum" öğrenme alanıyla ilgili sekiz adet hikâye tasarlanmıştır. Ders kitabında yer alan Sümer Uygalığı ile ilgili olarak; "Sümer Güneşi" isimli hikâye, Asur Uygarlığı ile ilgili olarak; "Asur Tüccarları" isimli hikâye, Babil Uygarlığı ile ilgili olarak "Babil'in Asma Bahçeleri" isimli hikâye, Hitit Uygarlığı ile ilgili olarak; "Hitit Ülkesi" isimli hikâye, Frig Uygarlığı ile ilgili olarak; "Frigya Kralı Gordios" isimli hikâye, Lidya Uygarlığı ile ilgili olarak; "Altın Ülke Lidya" isimli hikâye, İyon Uygarlığı ile ilgili olarak; "İyonya Şehirleri" isimli hikâye, Urartu Uygarlığı ile ilgili olarak; "Yüksek Dağlar Ülkesi Urartu" isimli hikâye tasarlanmıştır. Hikâyelerin öğrenme alanında yer alan kazanımları içermesine, dil, imla, içerik ve üslup olarak öğrenci düzeyine uygun olmasına dikkat edilmiştir. Hikâyelerle ilgili olarak uzman görüşü alınarak son düzenlemeler yapılmıştır. Hikâyelerin öğretim materyali olarak kullanılıp kullanılamayacağının tespiti için pilot uygulama yapılmış ve elde edilen sonuçlara göre hikâyeler üzerinde gerekli değişiklikler yapılarak, hazırlık süreci tamamlanmıştır. Süreç çıktılarının ölçülebilmesi amacıyla başarı testi gelişilmiştir. Başarı testinin ön uygulamaları yapılarak, geçerlilik ve güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Ortaya çıkan sonuçlara göre çalışmayan maddelerde gerekli değişiklikler yapılmıştır. Başarı test güvenirliği 0,771 olarak hesaplanmıştır. Bu araştırmanın türü, nicel ve nitel yöntemin bir arada kullanıldığı karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın nicel boyutunda 'Eşitlenmemiş Kontrol Gruplu Yarı Deneme Modelinden" yararlanılmıştır. Nitel boyutu ise 'Gömülü Desene' uygun olarak 'Eylem Araştırması' olarak tasarlanmıştır. Malatya Battalgazi ilçesindeki bir okulda yer alan 5/B sınıfı kontrol gurubu olarak belirlenirken, 5/C sınıfı deney gurubu olarak belirlenmiştir. Her birinde 33'er öğrencinin yer aldığı deney ve kontrol gurubunda toplam 66 öğrenci ile çalışılmıştır. Deney ve kontrol gurubunda başarı testinin uygulama aşamasından sonra, deney gurubunda araştırmacı tarafından geliştirilen hikâyeler öğretim materyali olarak kullanılmıştır. Kontrol gurubunda ise ders kitabının öğretim materyali olarak kullanıldığı geleneksel yöntemle ders işlenmiştir. Her iki sınıfın dersine de araştırmacının kendisi girmiştir. Uygulama sonunda başarı testi deney ve kontrol gurubuna tekrar uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenerek tablolar halinde ifade edilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlara göre hikâye destekli öğretim yönteminin uygulandığı deney gurubu başarı ortalamasının, geleneksel öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol gurubunun başarı ortalamasından daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda, okunan hikâyelerle ilgili farkındalık düzeyini belirlemek amacıyla, öğrenci çalışma kâğıtları dağıtılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular öğrencilerin tarihsel empati becerisi kazandığını, hikâye kurgusuna uygun olarak fikir üretebildiklerini göstermektedir. Yapılan araştırma sonucunda, hikâye destekli öğretim yöntemi sayesinde öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde başarı ortalamalarının arttığı, ders içerisinde katılımcı ve üretken oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Edebi Ürün, Edebiyat Temelli Sosyal Bilgiler, Hikâye, Hikâye Destekli Sosyal Bilgiler Öğretimi, Yapılandırmacılık, Nicel Araştırma, Nitel Araştırma