Hipertiroidide radyoaktif iyot tedavisi sonrası antitiroid ilaç kullanımı

Hipertiroidinin en sık sebepleri Graves Hastalığı (GH), toksik multinodüler guatr (TMNG) ve toksik adenom(TA)'dur. Hipertiroidi tedavisinde antitiroid ilaçlar (ATİ), radyoaktif iyot (RAİ) tedavisi ve cerrahi tedavi kullanılmaktadır. RAİ tedavisi sonrasında hastaların ATİ kullanımı ile ilgili American Thyroid Association (ATA) 2011 kılavuzunda görüş birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmada RAİ tedavisi kullanıldıktan sonraki dönemde ATİ kullanımı ile ilgili merkezimizdeki tedavi yönetimi ile ilgili veri tabanı oluşturmak ve bunun, ötiroidizmin sağlanması üzerindeki etkilerini araştırmak hedeflenmiştir. Çalışmaya Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu tarafından onay alındıktan sonra, 2011-2016 yılları arasında Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Ankara Polikliniği'ne başvuran RAİ tedavisi almış 138 hasta alınmıştır. Hastalar GH ve toksik nodüler guatr (TA ve TMNG) olarak 2 gruba ayrılarak; RAİ tedavi dozu, RAİ tedavisi öncesi ve sonrası dönemde ATİ kullanımları ve tiroid fonksiyon test sonuçları incelenmiştir. Çalışmamızda 41 adet GH hastasının 39'u RAİ öncesi ortanca 12 ay (1-60 ay) ATİ kullanmıştır. RAİ tedavisinden ortanca 5 gün (3-360 gün) önce ATİ kesilmiştir. RAİ tedavisinden ortanca 5 gün (3-90 gün) sonra tekrar ATİ başlanmıştır. Bu gruptaki hastalarda ötiroid olma süresi ortanca 3 ay (1-21 ay) bulunmuştur. Çalışmamızda 97 adet TA/TMNG hastasının 58'i RAİ tedavisi öncesi ortanca 6 ay (1-48 ay) ATİ kullanmıştır. RAİ tedavisinden ortanca 5 gün (3-360 gün) önce ATİ kesilmiştir. RAİ tedavisinden ortanca 7 gün (3-60 gün) sonra tekrar ATİ başlanmıştır. Bu gruptaki hastalarda ötiroid olma süresi ortanca 3 ay (1-12 ay) bulunmuştur. Çalışmamızda GH hastalarının RAİ tedavisi sonrası ötiroid olma süresi ile yaşları ve RAİ tedavisi öncesi TSH değerleri arasında negatif yönde, orta düzeyde (sırasıyla r= -0,35; r= -0,32) ilişki saptandı (p<0,05). Ötiroid olma süresi ile RAİ tedavisi öncesi ilaç dozu arasında pozitif yönde, orta düzeyde (r=0,40) ilişki saptandı (p<0,05). Ötiroid olma süresi ile RAİ tedavisi sonrası ATİ kullanma süresi arasında ise pozitif yönde, güçlü düzeyde (r=0,75) ilişki saptandı (p<0,05). TA/TMNG hastalarının RAİ tedavisi sonrası ötiroid olma süresi ile RAİ tedavisi öncesi TSH değerleri arasında negatif yönde, zayıf düzeyde (r= -0,23) ilişki saptandı (p<0,05). Ötiroid olma süresi ile RAİ tedavisi öncesi toplam tiroid hacmi ve RAİ tedavisinden sonra ATİ alıncaya kadar geçen süre arasında pozitif yönde, orta düzeyde (sırasıyla r=0,27, r=0,34) ilişki saptandı (p<0,05). Ötiroid olma süresi ile RAİ tedavisi sonrası ATİ kullanma süresi arasında ise pozitif yönde, güçlü düzeyde (r=0,68) ilişki saptandı (p<0,05). Bu çalışma; RAİ tedavisi sonrası erken dönemde verilen ATİ tedavisinin ötiroid olma süresini olumsuz etkilemeyebileceğini, duruma göre kısaltabileceğini ortaya koymuştur. Bu konuda daha fazla vaka ile uzun süreli prospektif araştırmalar planlanmalıdır; sonuçları klinik pratiği etkileyebilecektir.