Rhus coriaria ve mentha spicata türlerinin kimyasal içerikleri, antioksidan kapasiteleri ve antibakteriyel aktivitelerinin analizi ile sıçanlarda palatal yara iyileşmesine etkilerinin histolojik ve immünohistokimyasal olarak incelenmesi

Amaç: Bu çalışmadaki amacımız Rhus coriaria ve Mentha spicata bitkilerinin antioksidan kompozisyonunu, bu bitkilere ait ekstrelerin antibakteriyel aktivitesini ve sıçan damak bölgesinde yara iyileşmesi üzerindeki etkinliğini değerlendirmektir. Yöntem ve gereçler: Bu amaçla 8-10 haftalık, 84 adet Wistar albino türü erkek ratın damağında 4 mm çapında eksizyonal yara bölgesi oluşturuldu. Denekler; kontrol grubu (K), Rhus coriaria (RC) ve Mentha spicata (MS) şeklinde 3 eşit gruba bölündü ve 3, 7, 14 ve 21.günlerde sakrifiye edildi. Yara bölgelerinden histopatolojik inceleme için doku örnekleri alındı. Histopatolojik olarak; vaskülarizasyon, polimorfonükleer lökositler (PMN), kollajen dejenerasyonu, fibrozis, VEGF ve vimentin parametreleri değerlendirildi. Bulgular: İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, RC grubunda VEGF seviyeleri 14 ve 21. günlerde kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde fazla bulunurken, diğer parametrelerde kontrol grubuyla anlamlı fark tespit edilmedi. MS grubunda ise kontrol ve RC grubu ile karşılaştırıldığında, 14 ve 21.günlerde anlamlı olarak azalmış vaskülarizasyon, PMN, kollajen dejenerasyonu, fibrozis ve vimentin değerleri görülürken; aynı günlerde VEGF değerleri anlamlı olarak fazla bulundu. Antioksidan değerlendirmede; RC ekstresinin antioksidan olarak yüksek aktifliğe sahip olduğu bulunurken, MS ekstresi orta derecede aktif bulundu. RC ekstresi S.mitis üzerine antibakteriyel olarak etkili bulunurken; MS'nin her iki bakteri üzerine herhangi bir antibakteriyel etkisi tespit edilmedi. Sonuç: Rhus coriaria'nın ağız içi yara iyileşmesini arttırdığı, Mentha spicata 'nın ise ağız içi yara iyileşmesinde orta derecede etkili olduğu görüldü. Anahtar kelimeler: Rhus coriaria, Mentha spicata, antioksidan, antibakteriyel, yara iyileşmesi