Hizmet işletmelerinde etkin maliyet tespiti ve bir uygulama örneği

Hizmet sektörü, genis çesitliligi ve istihdam potansiyeliyle ülkemizde ve tüm dünyada ekonominin temel taslarından birini olusturmaktadır. Günümüz teknoloji çagında, birçok sanayi isletmesi, tam otomasyonla üretim yapar hale gelmis ve sanayi sektöründeki isgücü ihtiyacı eskiye oranla oldukça düsmüstür. ste böyle bir ekonomik ortamda hizmet sektörü faaliyetlerinin insan merkezli olusu ve insanla karsılıklı iliski içersindeki üretim süreci, hizmetler sektörünün önemini, istihdam ve yaratılan milli gelir açısından her geçen gün artırmaktadır. Makro ekonomik yapı içersinde bu derece önemli olan hizmetler sektörü isletmelerinde, maliyetlerin dogru ve zamanında hesaplanması, bu hesapların denetlenmesi ve analiz edilmesi, sektörde saglıklı yönetim kararları alınması açısından büyük önem tasımaktadır. Ülkemizde hizmet isletmelerinin maliyet sistemlerine baktıgımızda, yöneticiler ve muhasebeciler tarafından maliyet hesaplarına yeteri kadar önem verilmedigi ve karar alma süreçlerinde maliyet verilerinden çok az faydalanıldıgı görülmektedir. Dogaldır ki hizmet isletmelerinde maliyet muhasebesi sorumluluklarını yerine getirebilmek için öncelikle hizmet maliyetlerinin dogru olarak hesaplanması gerekmektedir. Hizmet isletmelerinde maliyet sistemine, göz önünde bulundurulması gereken temel ilke, kurulacak modelle giderlerin mümkün oldugunca, ilgili gider yerlerine direkt olarak yansıtılmasını saglamaktır. Bunun saglanamadıgı durumlarda Endirekt nitelikteki giderlerin öncelikle ana faaliyet gruplarında toplanması ve oradan da ilgili personelin o faaliyetten yararlanma ölçütüne göre ilgili denetim islerine dagıtılması, klasik hacimsel dagıtıma göre daha gerçekçi maliyet hesapları ortaya çıkartacaktır. Bu tezde ileri sürülen maliyetleme modeli, tüm hizmet isletme türlerinde uygulanabilir oldugu iddiasını tasımamakla birlikte, mali müsavirlik /denetim, isletmeleri, hukuk büroları, sigorta isletmeleri gibi hizmetlerini belirli sözlesmelere dayanarak veren ve çok sayıda profesyonel kadro barındıran isletmeler için sözlesmeler (verilen hizmetler) bazında maliyetlerin hesaplanabilecegi ortaya konulmustu