Uluslararası franchising moduna nasıl karar verilir: Türk hızlı moda perakende sektöründe bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, franchise veren ile franchise alan arasında gelişen ilişki seviyesi ile franchising sözleşmelerinin farklı biçimlendirme seviyelerine göre hangi uluslararası franchising türünün seçildiğini ortaya koyabilmektir. Çalışmada ilişki seviyesinin dinamikleri olarak franchise verenden yapılan kaynak transfer miktarı, taraflar arasındaki iletişim seviyesi, bilgi transferi ve güven unsuru dikkate alınmıştır. Araştırmanın bir diğer boyutu olan biçimlendirme için franchise verenin franchise alanın uygulamalarını hangi seviyede standartlaştırdığı ve bu standartlara uyulmadığı takdirde yaptırımları hangi seviyede kullandığı incelenmiştir. Bu doğrultuda 2005-2015 yılları arasında Türk hızlı moda perakendeciliği sektöründe faaliyet gösteren iki firmanın İran, Rusya, Suudi Arabistan, Dubai ve Katar pazarlarındaki franchising deneyimleri üzerinden bir araştırma yapılmıştır. Nitel araştırma yönteminin takip edildiği bu çalışmada çoklu vaka yönteminden yararlanılmıştır. Analize tabi tutulan verilere doküman incelemeleri ve yüz yüze görüşmelerle ulaşılmıştır. Analizler firmaların seçecekleri uluslararası franchising türleri ile ilişki seviyesi ve biçimlendirme seviyesi arasında bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Buna göre, biçimlendirme ve ilişki seviyesi düşük olduğunda tekli franchising, yüksek olduğunda ise master franchising biçiminin seçildiği, ilişki seviyesi yüksek, biçimlendirme düşük olduğunda ise bölgesel franchising biçiminin seçildiği görülmüştür.