İbn Rüşd'ün Bidâyetü'l Müctehid adlı eserinde Malikî ve Şafiî mezhepleri arasındaki ihtilaflar ve sebepleri -Kitabü'n-Nikâh özelinde-

Hicri 5. asırda Endülüs'te yaşamış ve Malikî mezhebine mensup olan İbn Rüşd, mezhepler arası mukayeseli Bidâyetü'l-Müctehid ve Nihâyetü'l-Muktesıd adlı eseri yazmıştır. Bidâyetü'l-Müctehid ve Nihâyetü'l-Muktesıd adlı eser Malikî, Hanefî, Şafiî, Hanbelî, Zahirî mezheplerinin yanında birçok müctehid imamların delilleriyle birlikte görüşlerinin yer aldığı önemli bir kaynaktır. Tezimiz, bu eserin Kitabu'n-Nikâh bölümünde Malikî ve Şafiî mezhebinin ihtilaflar ve sebeplerini ele almaktadır. Malikî ve Şafiî mezhebi arasında nikâh konusunda çok sayıda görüş ayrılıkları olmuştur. Bu farklı görüşler, akit öncesi başta olmak üzere, akdin rukünleri, akdin geçerlilik şartları, akdin malî sonuçları ve muhayyerlik sebepleri gibi konulardan ortaya çıkmıştır. Aslında mezkûr konuların tamamında ihtilaf olmamıştır; bazen bir konuda ittifak olduğu halde, konunun teferruatında ihtilaf olmuştur. Örneğin; her iki mezhep arasında mehrin gerekliliği konusunda ittifak olmasına rağmen; mehrin alt sınırı konusunda ihtilaf olmuştur. Malikî ve Şafiî mezhebi arasında meydana gelen görüş ayrılıklarının birçok sebebi vardır. İki mezhep arasında ortaya çıkan farklı görüşler; nassın yorumlanması, delillerin tearuzu, mesalih-î mürsele, mürsel hadisin hücciyyeti, farklı delilleri esas almak, nehyin delaletine yönelik yaklaşım farklılığı ve amel-i ehli medine gibi farklı nedenlere dayanır. Zikredilen sebeplerin bir kısmı usule ilişkin, bir kısmı istinbat ve bir kısmı da mezhep imamlarının ictihat kabiliyetleriyle ilgilidir.