İdari yargıda hak arama özgürlüğü

Anayasamızda Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bir hukuk devleti olduğu hükmünün yanısıra idarenin eylem ve işlemlerinin yargı denetimine tabi olduğu hükmüne yer verilmiştir. İdarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığım ihtisas mahkemeleri olan idari yargı yerlerince denetlenmesi de bir idari rejim gereğidir. Gerek Anayasamızda gerekse mevcut yasalarımızda idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğu konusunda bireylere idari yargı yerlerinde dava açma hakkı tanınmışsa da anayasamızda ve yasalarımızda dava açma hakkım sınırlayan ve hatta kapatan hükümlere de yer verilmiştir. Tezimizde de idari yargı yerlerinde hak arama özgürlüğünü olumsuz yönde etkileyen aktörleri inceleyerek hak arama özgürlüğünün boyutunu belirlemeye çalıştık. Bu incelemeyi yaparken idari yargı yerlerine başvurmadan önce idareye başvuru yoluyla uyuşmazlığın çözümlenmesi yollarının sınırlı ve kuramlarının işlevsiz olduğunu gördük. Bu nedenle İdari Usul Yasası bir an önce çıkarılmalıdır. Bireyler idareye başvuru yoluyla haklarım elde edememesi sonucunda yargı yerlerine başvurarak haklarım almaya çalışmaktadırlar. Dava açabilmek için bir çok anayasal ve yasal engellerle karşılaşmaktadırlar. Bunun yam sıra yargılama sürecine ilişkin fiili engeller de hak arama özgürlüğünü etkilemektedirler. İdari yargıda hak aramayı kolaylaştırmak ve bireylerin haklarım hiçbir engele takılmadan arayabilmesi için başta Anayasa ve yasalarda yer alan engellerin kaldırılarak hukuk devleti anlayışına işlerlik kazandırılması gerekmektedir.