II. Meşrutiyet Dönemi Meclis-i Mebusan'ında Arnavut milletvekilleri ve siyasî faaliyetleri

Osmanlı siyasi tarihinin en önemli dönemlerinden birisi kuşkusuz II. Meşrutiyet devridir. Bu dönemde anayasal yönetimine geçildiği gibi parlamento da açılmıştır. Bu dönemde birçok siyasi fırka veya cemiyet kurulmuştur. Fakat Dönemle özdeşleşen İttihat ve Terakki Cemiyeti olmuştur. Çünkü II. Meşrutiyet'e giden yolu İttihat ve Terakki Cemiyeti açmıştır. 1878 yılında II. Abdülhamid anayasayı askıya aldıktan sonra Meclis-i Mebusan'ı da süresiz bir şekilde tatil etmiştir. Fakat daha sonra dört tıbbiyelinin kurduğu ilk örgütlü muhalefet olan İttihat ve Terakki Cemiyeti zamanla genişleyerek II. Abdülhamid'in tekrardan Meşrutiyeti ilan etmesini sağlamıştır. Meşrutiyet'in ikinci defa ilan edilmesine kuşkusuz Arnavutlar da İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne azımsanamayacak derecede yardım etmişlerdir. Cemiyet için pek çok siyasi faaliyette bulunmuşlardır. Arnavutların İttihat ve Terakki Cemiyet'ine yardım etmelerinin nedeni ise Meşrutiyet ortamının yaratacağı özgürlükçü ortamda birtakım taleplerin yerine getirilmesi düşüncesiydi. Fakat II. Meşrutiyet'in ilanıyla Arnavutlar umduklarını bulamamışlardır. İttihat ve Terakki, Meşrutiyet'in ilanından sonra Arnavutların yerine getirilmesini istedikleri taleplerini yerine getirmediği gibi benimsediği merkeziyetçi yapıyla da Arnavutları Hükümetten uzaklaştırmışlardır. Bu nedenle de Arnavutlar, II. Meşrutiyet'in ilanıyla başlayan dönemde İttihat ve Terakki'yi sert bir şekilde eleştirmişlerdir. Bu tepkilerini Arnavutluk bölgesinde çıkardıkları ayaklanmalar ile Devleti uzun bir süre boyunca uğraştırmışlardır. Ayrıca Meclis-i Mebusan'daki Arnavut mebuslarda parlamento içinde muhalefet ederek Hükümeti sert bir şekilde eleştirmekten geri durmamışlardır. Bizler de bu çalışmamızda Meclis-i Mebusan'da bulunan Arnavut mebusların ilk başta öz geçmişleri daha sonra ise gerek Meclis içinde gerekse Meclis dışında siyasi faaliyetlerini inceledik.