Milletvekili
105 theses under this subject heading
25. dönem milletvekili genel seçiminde siyasal partilerin basın ilanlarında sözel ve görsel mesajlara yönelik bir içerik analizi
Bu çalışma 7 Mayıs – 14 Haziran 2015 tarihleri arasında 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde seçmenleri etkilemek için yayımlanan siyasal reklamların sözel ve görsel mesaj içeriklerinin belirlenmesine yöneliktir. Bu kapsamda Türkiye'de yayımlanan Hürriyet, Posta, Sabah, Sözcü ve Zaman gazetelerinde yer alan AKP, CHP, MHP ve BTP'ye yönelik siyasal reklamlar içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Toplamda, 97 adet basın ilanına ulaşılmıştır. Bu çalışmanın amacı, siyasal partilere ait basın ilanlarının sözel-görsel mesaj içeriğini ve işlenen konuları ortaya çıkarmaktır.
II. TBMM Urfa milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri (1923-1927)
Osmanlı Devletinin ağır ve yorucu geçen Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile Anadolu toprakları, İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmiştir. Anadolu halkı, işgallere karşı yerel direnişlerde bulunmuştur. Bu dönemde, en büyük tepki ve topyekün bağımsızlık mücadelesini, Mustafa Kemal Paşa Anadolu'ya geçip milletle bütünleşerek verecektir. Milli Mücadele'nin hazırlık aşamaları çerçevesinde; Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongrelerini düzenleyen Mustafa Kemal Paşa, bağımsızlık fikrini ateşlemiştir. Düşmana karşı bir taraftan bağımsızlık savaşı başlatılırken, bir taraftan da milli birlik ve milli mücadele adına önemli adımlar atılmaya başlanmıştır. Bunlardan birisi de; Mebusan Meclisi'nin yeniden açılmasıdır. Ancak İtilaf Devletleri, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'u işgal edecek ve Mebusan Meclisi'nin dağıtacaklardır. Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağılmasından sonra Mustafa Kemal Paşa Ankara'da yeni bir meclis kurmak için hemen harekete geçmiştir. 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara'da yeni bir meclis açılmıştır. Egemenliğin halka dayandırıldığı yeni açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi, milli kurtuluş mücadelesinin kazanılması ve yeni Türk Devleti'nin temellerinin atılması gibi iki onurlu ve önemli görevi başarıyla tamamlamıştır. Savaştan sonra, Birinci TBMM seçim kararı almış, 11 Ağustos 1923 tarihinde İkinci TBMM açılmıştır. II. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Urfa'dan; Yahya Kemal Bey (BEYATLI), Ali Fuat Bey (BUCAK), Hüsrev Bey (GEREDE), Saffet Kemalettin Bey (YETKİN), Mehmet Refet Bey (TOPÇUOĞLU) ve Mehmet Refet Bey (ÜLGEN) isimlerinde altı milletvekili katılmıştır. II. TBMM, Cumhuriyeti ilan eden meclis olmuştur. Halifeliğin Kaldırılması, Medeni Kanun, 1924 Anayasası ve daha birçok önemli gelişme, 1923-1927 arasında faaliyet gösteren II. TBMM döneminde alınan önemli kararlardır. Bu çalışmanın amacı; yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin inşasında; Urfa Milletvekillerinin, üstlendikleri görevleri ele almaktır. II. TBMM Döneminde Kurtuluş Savaşını sona erdiren Lozan Barış Antlaşması imzalanmış, Cumhuriyet ilan edilmiş, Halifelik kaldırılmış, 1924 Anayasası'nın yürürlüğe konması gibi pek çok önemli gelişme yaşanmıştır. Ayrıca bir diğer amaç; Urfa Milletvekillerinin, Urfa şehrinin kalkınması, sorunlarının çözülmesi adına yürüttükleri faaliyetleri ortaya çıkarmaktır. Anahtar Sözcükler: TBMM, Urfa, Milletvekili, Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele.
Toplumsal cinsiyet ve sosyoekonomik faktörler kapsamında kadın milletvekilleri temsilinin mekânsal analizi
Bir ülkenin sosyoekonomik gelişmişlik düzeyinin belirlenmesinde kadınların istihdam, eğitim, toplumsal ve siyaset gibi alanlardaki rolü önem teşkil etmektedir. Türkiye'de toplumsal cinsiyet kapsamında bu alanlarda kadının etkinliğinin çok fazla olmadığı söylenebilir. Özellikle siyaset alanında kadınların temsil oranı oldukça düşük düzeydedir. Kadınların siyasal katılımı çoğunlukla oy kullanma düzeyinde kalmaktadır. Kadınlar siyasal katılım temelinde siyasi partilerde üst düzey pozisyonlarda çok fazla görev almamaktadır. Bu nedenlerle çalışmada kadın milletvekilleri temsilinin mekânsal bağımlılığı, sosyoekonomik faktörler kapsamında araştırılmıştır. Kadın milletvekilleri temsilinin sınır komşusu bölgeler arasında yayılım gösterip göstermediği mekânsal panel veri analiziyle test edilmiştir. Mekânsal regresyon modellerine göre (Mekânsal Otoregresif Model, Mekânsal Hata Modeli ve Mekânsal Durbin Modeli) olabilirlik oran testiyle çalışma için uygun model araştırılmıştır. Mekânsal Hata Modeli mekânsal katsayı, bağımsız değişkenlerin anlamlılığı ve işareti açısından en uygun model olarak belirlenmiştir. Ayrıca kadın milletvekilleri temsilini etkileyen sosyoekonomik faktörlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Analizde Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ikinci düzey (Türkiye'nin 26 alt bölgesi) İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) verileri ile Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) verileri kullanılmıştır. Analizde kadın milletvekili temsil sayısı bağımlı değişken olarak kullanılırken, kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla, kaba doğurganlık hızı, kadın istihdam oranı, yükseköğretim mezunu sayısı, boşanmış kadın sayısı ve evli kadın sayı bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Analizde Hausman testine göre Mekânsal Hata Modelinde sabit etkiler yöntemi geçerli bulunmuştur. Mekânsal Hata Modeli sonuçlarına göre ise, kadın milletvekilleri temsilinin sınır komşusu olan bölgeler arasında mekânsal bağımlılığı bulunmaktadır. Bir başka ifadeyle kadın milletvekillerinin sınır komşusu olan bölgeler arasında yayılma etkisi göstermektedir. Kadın milletvekili temsilini kişi başına gayri safi yurt içi hasıla, yükseköğretim mezunlarının sayısı ve kadınların evlenme sayısı pozitif yönde etkilerken, kadın istihdam oranı, kaba doğurganlık hızı ve kadınların boşanma sayısı negatif yönde etkilemektedir. Çalışma, kadın milletvekilleri temsilini mekansal panel veri analizi yöntemiyle araştıran çalışmalara rastlanılmaması nedeniyle özgünlük oluşturmaktadır.
Kütahya milletvekilleri ve Millet Meclisi'ndeki faaliyetleri (1961-1980)
Bu çalışmada 1961-1980 yılları arası Parlamentoda yasama faaliyetinde bulunan Kütahya Milletvekillerinin Millet Meclisi çatısı altındaki çalışmaları incelenmiştir. Çalışma kapsamında Kütahya'nın kısa tarihçesi, Parlamenter Sistemin ortaya çıkışı, Türk Parlamenter Sistemi ve Meşrutiyetten itibaren uygulanan seçim sistemleri ele alınmıştır. I. Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşundan 1980 yılına kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne seçilen Kütahya Milletvekillerinin özgeçmişleri aktarılmıştır. İki darbe arası 1961-1980 dönemi siyasi partilerin oy oranları, Kütahya'dan seçilen milletvekilleri ile bu milletvekillerinin demografik özellikleri, katıldıkları seçimler ve yasama faaliyetleri ortaya konulmuştur. 1961-1980 yılları arası beş dönem boyunca Meclise seçilen milletvekillerinin Meclis'teki yasama çalışmaları kronolojik olarak ve konu başlıkları şeklinde ele alınmıştır. Her dönem kendi içerisinde bütçe, sosyal-güvenlik, tarım, imar, belediyeler, madencilik ve Kütahya'nın meseleleri vb. sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Böylece Kütahya milletvekillerinin ülke ve seçim bölgelerine olan katkıları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kütahya Milletvekilleri, Siyasi Faaliyetler, Yasama Organı Üyeleri, TBMM'de Kütahya Milletvekilleri, Millet Meclisi
İsmet İnönü Dönemi Kütahya milletvekilleri ve faaliyetleri (1939-1950)
Bu yüksek lisans tezi çalışmasında İsmet İnönü Dönemi'nde (1939-1950) Kütahya'dan seçilen milletvekillerinin hayatları ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Kütahya'daki faaliyetleri incelendi. Türkiye Büyük Millet Meclisi VI. VII. ve VIII. yasama dönemlerini kapsayan bu çalışmamda Kütahya milletvekillerinin çalışmaları dönemler halinde incelenmiştir. VI. ve VII. Dönem milletvekilleri 2. Dünya Savaşı'nın getirmiş olduğu sorunlar ile uğraştılar. Özellikle 2. Dünya Savaşı sonrası değişen siyasi atmosfer ile birlikte VIII. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ikinci parti olarak Demokrat Parti de katılmıştır. Bu dönemde Kütahya'da ise Cumhuriyet Halk Partisi 3 milletvekili çıkarmış iken Demokrat Parti 7 milletvekili çıkararak birinci parti olmuştur. Demokrat Parti'nin kurucularından Adnan Menderes de Kütahya'dan seçilen milletvekillerindendir. Kütahya milletvekillerinin büyük bir kısmı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde ve Kütahya'da yoğun bir faaliyet göstermişlerdir. Tüm bu yönleriyle ele alındığı zaman Kütahya Milletvekilleri Türkiye'nin geleceğinde etkili bir biçimde görev almışlardır. Anahtar Kelimeler: Kütahya, Milletvekilleri Faaliyetleri, İsmet İnönü, Adnan Menderes, Türkiye Büyük Millet Meclisi
Atatürk Dönemi Manisa milletvekilleri (1923-1938)
1923-1938 Atatürk Dönemi Manisa Milletvekilleri adlı tezimizde Atatürk zamanında Manisa milletvekillerinin hem Kurtuluş Savaşı zamanında hem de Kurtuluş Savaş'ında sonra inşa edilmekte olan devlette yaptıkları kahramanlıklar üzerinde durulmuştur. Milletvekillerinin hem cephede askerle birlikte olarak askerlere moral desteği vermeleri, işgallere karşı direniş cemiyetlerinin kurulmasına ön ayak olmaları, Mecliste yaptıkları faaliyetler ve çıkarılan kanunlara vermiş oldukları oylarla Anadolu hareketini destekledikleri yaptığımız çalışma ile ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Atatürk, Manisa, Milletvekili, TBMM.
Elazığ milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri (1987-2002)
Bu çalışmada 1987 ve 2002 yılları arasında parlamentoda görev yapmış olan Elazığ milletvekilleri ele alınmıştır. Öncelikle Elazığ'ın tarihi ve coğrafi özellikleri ifade edilmiştir. Elazığ'ın 1987-2002 yılları arası sosyal, ekonomik ve siyasal durumu üzerinde durulmuştur. Tez çalışması TBMM'nin XVIII-XIX-XX-XXI dönemlerini kapsamaktadır. Bu dönemlerde görev yapan 13 milletvekilinin biyografileri ve meclis çalışmaları incelenmiştir. Çalışmada vekiller seçildikleri döneme göre kronolojik olarak sıralanmıştır. Vekillerin doğum tarihleri ve yerleri, aile durumu, yabancı dilleri, eğitim durumları, meslekleri gibi bilgilerde yer almaktadır. Milletvekillerinin şehir ve ülke sorunlarına olan ilgileri, ürettikleri çözümlere tezde yer verilmiştir. Vekillerin çalışmaları ve Elazığ halkının siyasi tercihlerinin neye göre şekillendiği yine halkın hangi siyasi partilere eğilim gösterdiği ortaya konmaya çalışılmıştır. Milletvekillerinin ülke ve şehir genelinde herhangi bir değişime sebep olup olmadıkları tespit edilmiştir. Böylelikle milletvekillerinin ülke ve şehir kalkınmasındaki rolleri ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Elazığ, Milletvekili, Siyasi Faaliyet, Parlamento
VIII. Dönem Çankırı Milletvekilleri
Türkiye Cumhuriyeti demokrasi tarihine bakıldığında önemli dönüm noktalarından birinin de 1946 yılında yapılan seçimler olduğunu söylemek mümkündür. Çeşitli denemelerden sonra yeniden birden fazla siyasi partinin seçimlere katılıyor olması demokrasi adına atılmış olan önemli adımlardan biri olarak karşımıza çıkmış olup, çok partili siyasi hayata geçiş çalışmaları 1946 seçimleri ile nihayete ermiştir. Muhalefetin belirginleşerek toplum tarafından kabul görmesi sebebiyle 1947 yılında yapılması planlanan seçimler bir yıl erkene çekilerek 1946 yılında yapılmasına karar verilmiştir. Seçimlerin yapıldığı illerden biri olan Çankırı iline bakıldığında muhalefetten hiç milletvekili çıkarmadığını ve 5 milletvekilinin tamamını iktidar parti olan CHP'den çıkardığı görülmektedir. Çalışmamızda 1946 yılında yapılan genel seçimlerden bahsedilerek, VIII. Dönem Çankırı milletvekillerinin biyografileri ve siyasi hayatlarına yer verilmiştir. Bu bağlamda Çankırı ilinden çıkarılan beş milletvekili; Akif Arkan, Ahmet Zeki Soydemir, Mustafa Abdülhalik Renda, Mehmet Rifat Dolunay ve Ahmet İhsan Zeyneloğlu'nun yaptıkları çalışmalar, kanun teklifleri, kürsü konuşmaları, tercüme-i hal ve seçim mazbatalarına yer verilerek, dönemin seçim şartları ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca gerekli görülen yerler grafiklerle desteklenerek VIII. Dönem Çankırı ili milletvekillerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamızda kullanılan veriler TBMM, dönemin gazeteleri ve dönem ile ilgili yapılan çalışmalardan faydalanılarak hazırlanmıştır.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Mustafa Abdülhalik Renda (1881 - 1957)
Mustafa Abdülhalik Renda,1881 yılında Yanya'da dünyaya gelmiştir. Hem Osmanlı Devleti'nin son yıllarında hem de yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında çeşitli görevlerde bulunmuş önemli bir bürokrattır. İlk olarak doğduğu topraklarda başladığı memuriyet hayatına, dönemin şartlarına göre çok çeşitli coğrafyalarda devam etmiştir. Balkanların çeşitli bölgelerinde başladığı idarecilik hayatına Anadolu'da Siirt ve Bitlis vilayetlerinde ve sonrasında Halep, Batum gibi farklı yerlerde devam etmiştir. Bitlis'teki çalışmalarına istinaden asılsız suçlamalarla sürgüne gönderildiği Malta'dan döndükten sonra da yeni kurulan Cumhuriyetin önemli isimlerinden birisi olmuştur. Milli Mücadele zamanında Konya ve İzmir Valisi olarak görev almış, 1923 yılında TBMM'ye Çankırı Milletvekili olarak seçilmesiyle valilik yılları da son bulmuştur. Siyasi hayatında da Maliye ve Milli Müdafaa Bakanlıklarında bulunan Renda, TBMM'nin en uzun süre Meclis Başkanlığı yapan ismi olarak 1950'de emekli olmuştur. Emeklilik günlerini İstanbul'da geçiren Mustafa Abdülhalik Renda, 1957 yılında vefat etmiştir. Çalışmamızda uzun yıllar devam eden idari ve siyasi hayatı boyunca yapmış olduğu görevler çerçevesinde yakın tarihimiz mercek altına alınmıştır. Kendisi tarafından hazırlanmış olan raporlar, ailesi tarafından çalışmamızda kullanmamız için verilen kendisine ait günlükler ve çeşitli yazılarla desteklenmiştir. Sonuç olarak Cumhuriyet Tarihi açısından oldukça önemli olan bir döneme yeni bir bakış açısı getirilmeye çalışılmıştır
IX. dönem TBMM Kastamonu milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri
14 Mayıs 1950 tarihinde yapılan seçimleri DP'nin kazanması sonucunda, CHP, iktidarı DP'ye devretmiştir. Anadolu'nun her yerinden halkın seçtiği milletvekillerinden meydana gelen Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde, Kastamonu da on milletvekili ile temsil edilmişti. Kastamonu'dan dokuz milletvekilliğini DP kazanırken, bir milletvekilliğini ise CHP kazanmıştı. 1950-1954 yılları arasında görev yapan IX. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Kastamonu ili milletvekilleri; Galip Deniz, Ahmet Keskin, Sait Kanterel, Rıfat Taşkın, Fahri Keçecioğlu, Şükrü Kerimzade, Hayri Tosunoğlu, Hamdi Türe, Muzaffer Ali Mühto, Tahsin Coşkan idi. Ancak, Tahsin Coşkan'ın TBMM'de 14.02.1951 tarihli 43. birleşimde seçim tutanağı reddedildi. 16 Eylül 1951 tarihinde yapılan ara seçimlerde, Kastamonu'da Tahsin Coşkan (CHP) ile Ziya Termen (DP) arasındaki yapılan seçim yarışını Ziya Termen kazandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri kalmış bir toplumun kalkınmasını sağlamak için uğraşmıştır. Bu uğraş içerisinde, ülkenin birçok bölgesinden gelen milletvekillerinin ortaya koyduğu fedakârlık ve çabalara, Kastamonu ilini temsil eden milletvekilleri de ellerinden gelen katkıyı yapmışlardır. IX. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer alan Kastamonu milletvekilleri, Meclis'te çeşitli konular üzerine yaptıkları konuşmalarla, verdikleri kanun teklifleri ve önergelerle görüşlerini ortaya koymuşlardır. Ayrıca Kastamonu'nun kalkınması için bayındırlık alanında, sağlık alanında, sosyal alanda ve ekonomik alanda katkılar sağlamışlardır. Anahtar Kelimeler:Kastamonu, 1950 Seçimleri, Kastamonu Milletvekilleri, Biyografiler,Faaliyetler.
Milletvekili genel seçimlerinde Demokrat Parti'nin seçim propagandaları (1946-1957)
7 Ocak 1946'da kurulan Demokrat Parti, Türkiye Cumhuriyeti'nde demokratik bir devlet düzeninin kurulmasında oldukça önemli bir işleve sahiptir. Kurulduktan yaklaşık altı ay sonra katıldığı ilk genel seçimde TBMM'ye girmeyi başaran Demokrat Parti, 1950 yılında, 27 yıl süren Cumhuriyet Halk Partisi iktidarına son vererek, iktidar olmuş ve 27 Mayıs 1960 Darbesi'ne kadar on yıl iktidarda kalmıştır. Demokrat Parti iktidarında hem iç hemde dış politikada önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu nedenle de pekçok çalışmaya konu olmuştur. Tezimizde ilk bölümde propaganda kavramı, seçim propagandalarının tarihsel gelişimi ve Demokrat Partinin kuruluşuna yer verilmiştir. Daha sonraki bölümlerde ise tezimizin asıl konusu olan Demokrat Parti'nin milletvekili genel seçim propagandaları değerlendirilmiştir. Demokrat Parti 1946, 1950, 1954 ve 1957 yıllarında olmak üzere dört milletvekili genel seçimine katılmıştır. Bu seçimlerin ilk ikisinde muhalefet partisi, diğer ikisinde iktidar partisi olarak yer aldı. Çalışmamızın özünü Demokrat Parti'nin bu seçimlerde takip ettiği strateji; kullandığı yazılı, görsel ve eylemsel her türlü propaganda araç ve unsurlarının neler olduğunun tespit edilmesi oluşturmaktadır. Ayrıca seçim kararı alınması sürecinde ve sonrasında hem iç hem de dış politikada yaşananlarla birlikte, bu propagandaların seçmenlerin siyasal tercihlerine, Cumhuriyet Halk Partisi'nin tek parti zihniyetinden ayrılıp, demokrasiye adapte olabilmek için yaşadığı dönüşüme ve Türk siyasal hayata etkisi de saptanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Demokrat Parti, Bayar, Menderes, Seçim, Propaganda, AfiĢ.
Suat Hayri Ürgüplü'nün hayatı ve siyasi faaliyetleri (1903-1981)
Bu tez çalışması Türk siyasetinde önemli bir isim olan Suat Hayri Ürgüplü'nün yaşam öyküsü ile siyasi faaliyetlerini incelemektedir. 1903 yılında Mustafa Hayri Efendi'nin oğlu olarak Şam'da dünyaya gelen Ürgüplü, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdikten sonra çeşitli görevlerde bulunmuş ve 26 Mart 1939'da yapılan seçimlerde Kayseri Milletvekili olarak seçilmiştir. 1942 yılında CHP İstanbul Parti Başkanlığı'na getirilen Ürgüplü, 1943 yılında II. Saraçoğlu Hükümeti'nde Gümrük ve Tekel Bakanlığı vazifesini üstlenmiştir. 1946 yılına gelindiğinde adı bazı yolsuzluk iddialarına karışmış, Meclis soruşturmasının ardından Yüce Divan'a verilmiştir. 5 Ekim 1948 tarihine yapılan duruşmada beraat etmiştir. 1950 seçimlerinde DP listesinden Bağımsız Kayseri Milletvekili olarak seçilmiştir. 1952 yılında Büyükelçilik vazifesine atanan Suat Hayri Ürgüplü, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi'ne kadar bu görevde kalmıştır. Daha sonra oluşturulan Cumhuriyet Senatosu'nda AP listesinden Bağımsız Kayseri Senatörü olarak yer almış ve Senato'nun ilk başkanı olarak seçilmiştir. 16 Şubat 1965 tarihinde 28. hükümetin çekilmesi ile Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilmiş ve 10 Ekim 1965 seçimlerine kadar Başbakanlık yapmıştır. 1966 yılında Cumhurbaşkanlığı kontenjanından senatörlüğüne devam eden Ürgüplü, 1972 yılına gelindiğinde tekrar hükümeti kurmakla vazifelendirilmiştir. Hazırladığı kabine listesinin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından reddedilmesi ile görevini tamamlayamamıştır. Senatörlüğü 13 Haziran 1972'de sona eren Ürgüplü 26 Aralık 1981'de İstanbul'da vefat etmiştir.
IX. dönem Mardin Milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri
14 Mayıs 1950 seçimleri, Türkiye'de CHP'nin 27 yıllık iktidarının son bulduğu bir seçim olmuştur. Uzun bir süre iktidar olan Cumhuriyet Halk Partisi, 14 Mayıs 1950 seçim sonucuna göre iktidarı Demokrat Partiye devretmiştir. Bu seçimden sonra oluşan IX. Dönem (1950-1954) Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Mardin 7 milletvekili ile temsil edilmiştir. Mardin'den üç milletvekilliğini CHP, üç milletvekilliğini DP, bir milletvekilliğini de bağımsız aday kazanmıştır. 1950-1954 yılları arasında görev yapan IX. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Mardin milletvekilleri; Abdurrahman Bayar, Abdulkadir Kalav, Cevdet Öztürk, Kemal Türkoğlu, Ali Rıza Erten, Mehmet Kamil Boran ve Aziz Uras'tır. Adı geçen milletvekilleri, Meclis'te çeşitli konular üzerine yaptıkları konuşmalarla, verdikleri kanun teklifleri ve önergelerle görüşlerini ortaya koymuşlardır. Ayrıca içinde yer aldıkları çeşitli komisyonlar ve katıldıkları inceleme heyetleri olmuştur. Bunların dışında Mardin'in kalkınması için bayındırlık, sağlık, sosyal ve ekonomik birçok alanda katkılar sağlamışlardır.
IX. dönem İstanbul milletvekillerinin TBMM'deki siyasi faaliyetleri
Türk siyasi hayatındaki önemli olayların başında, Demokrat Partinin kuruluşu ve 1946 ile 14 Mayıs 1950 seçimleri gelmektedir. IX. Dönemde parlamentoda siyasi faaliyet gösterecek olan milletvekilleri 1950 seçimleri ile belirlenmiştir. TCF ve SCF ile başlayan çok partili siyasal hayat denemesinin 1946 ve 1950 seçimleriyle birlikte istenilen demokratik koşullarda sürdürüldüğü karşılaştırmalı olarak görülmektedir. Bu seçimlerin sonucunda 27 senelik CHP iktidarının ardından DP muhalefetteki konumunu iktidar tahtına yükseltmiştir. IX. Dönem İstanbul milletvekilleri, DP listesinden en çok adayın çıkarıldığı ve seçimin kazanıldığı bölgede yer almaktadırlar. Oldukça seçkin isimlerden oluşan IX. Dönem İstanbul milletvekillerinin içerisinde dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes yer almaktadırlar. Fuad Köprülü'nün de DP kurucularından olmasının yanı sıra bu bölgeden seçimi kazandığı görülmektedir. TBMM'de önemli konular üzerinde siyasi faaliyet gösterilmiş olan 1950-1954 dönemi, ekonomi, sağlık, maliye ve çeşitli alanlarda çalışmaların yeni iktidar partisi ile birlikte farklı bir boyut kazandığı bir süreç olmuştur. Türkiye'nin içinde bulunduğu siyasi ve mali gelişmeler milletvekillerinin TBMM'ye sundukları kanun teklifleri ve takrirler vasıtasıyla görüşülmüş ve çözüme kavuşturulmuştur.
22. Dönem Gaziantep milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri (2002-2007)
Bu tez çalışması 22. Dönem Gaziantep Milletvekillerinin 2002 ile 2007 yılları arası Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapmış oldukları siyasi faaliyetleri içermekte ve bunlarla ilgili değerlendirmelerde bulunulmaktadır. 22. Dönem Gaziantep Milletvekillerinin sosyal durumu, ekonomik yapısı, almış olduğu eğitimler, yaşları, meclisteki yasama faaliyetlerine katılımları, bulundukları siyasi partinin yapısı, tutumu üzerinde durmayı amaçlamıştır. Tez çalışması hazırlanırken 2002-2007 yılları arası 22. dönem yasama yılına ait Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin arşivinde bulunan ve 22. Dönem Gaziantep Milletvekillerini içeren, Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergileri incelenmiştir. Bu dönem milletvekillerinin kişisel bilgilerinin çerçevesinde biyografileri araştırılmıştır. Meclis tutanaklarından milletvekillerinin yasama çalışmaları ile ilgili kayıtlar tespit edilmiş ve bölgenin tarihsel gelişimi, coğrafi, sosyal, ekonomik ve kültürel durumu hakkında çeşitli bilgiler verilmiştir. Bu çalışma Gaziantep ili ile sınırlandırılmış, Gaziantep'in 2002-2007 yılları arası 22. dönemindeki durumu ve 22. Dönem Gaziantep Milletvekillerinin faaliyetleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
XXIII. dönem Gaziantep milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri (2007-2011)
Bu çalışmada, XXIII. dönemde (2007-2011) seçilen ve mecliste yer alan Gaziantep Milletvekilleri ve milletvekillerinin meclisteki siyasi faaliyetleri ele alınmıştır. Ayrıca, siyaset kavramı üzerine kavramsal çerçeve oluşturularak, parlamenter sistemin geçmişi, 2007-2011 döneminde Türkiye, Gaziantep'in tarihçesi ve coğrafi konumu, 2007-2011 yılları arasında Gaziantep'in sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerinden bahsedilmiştir. 2007-2011 yılları arasında mecliste görev alan Gaziantep milletvekillerinin biyografileri, sosyal, kültürel ve ekonomik profilleri incelenmiştir. XXIII. Dönem Gaziantep Milletvekillerinin, doğum yerleri ve bölge ile olan ilişkileri, doğum tarihleri, yaş ve cinsiyet durumları, medeni durum ve çocuk sayıları, eğitim durumları ve bildikleri yabancı diller, mesleki durumları ve görevleri, seçildiği tarihler ve dönemleri, yeniden seçilebilme durumları, milletvekillerinden bakan olan kişiler belirlenmiş ve ayrı ayrı tablolar halinde verilerek açıklanmıştır. 2007-2011 yılları arasında mecliste görev alan Gaziantep Milletvekillerinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde dört yasama yılı içerisinde yapmış olduğu önemli konuşmalar, verdiği kanun teklifleri, soru önergesi, genel görüşme önergesi, meclis soruşturma önergesi, meclis araştırma önergesi ve gensoru önergelerine tez de yer verilmiştir. Bağımsızlık, birlik ve beraberlik değerlerine sahip çıkan, XXIII. Dönemde TBMM'de yer alan Gaziantep Milletvekillerini anlamak, anlatmak ve milletvekillerinin Gaziantep'e katkılarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Milletvekillerinin biyografileri, TBMM albümlerinden, TBMM yayınlarından, yüksek lisans tezlerinden ve milletvekillerinin mazbatalarından hazırlanmıştır. Milletvekillerinin sözleri ve faaliyetleri; TBMM tutanak dergilerinden, TBMM'nin resmi web sayfasından ve gazetelerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Tez çalışması, XXIII. dönemde (2007-2011) seçilen ve mecliste görev alan on Gaziantep Milletvekilini ve milletvekillerinin yasama faaliyetlerini kapsamaktadır.
Mardin milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri (2002-2015)
Bu çalışmanın konusunu 2002-2015 yılları arasında Mardin Milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri oluşturmaktadır. Öncelikle çalışmanın kavramsal çerçevesi, Mardin'in tarihi, coğrafi konumu, nüfusu, idari ve siyasi durumu hakkında bilgiler verilerilmiştir. Çalışmada araştırılan yirmi milletvekilinin biyografisi verilmiş, ayrıca geçmişten günümüze milletvekillerinin biyografilerine de kısaca yer verilmiştir. 2002-2015 yılları arasında Mardin milletvekillerinin meclisteki konuşmaları ve faaliyetleri araştırılmıştır. Dört yasama dönemini kapsayan on üç yıllık parlamento çalışmalarının Mardin'e yansımaları araştırılarak çalışmaya aktarılmıştır. Böylece araştırmacıların bu bilgilerden faydalanması amaçlanmıştır. Çalışmada temel kaynak olarak TBMM Arşivi, Tutanak Dergisi ve bir çok literatürden faydalanılmıştır. Milletvekillerinin bir çoğu ile birebir görüşme imkanı sağlanmış, biyografileri verdikleri bilgilere göre aktarılmıştır. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde: Kavramsal çerçeve, siyasetin tanımı ve siyasal sistem anlatılmış, Türkiye'de parlamenter sistem I. ve II. Meşrutiyet dönemleri ve Cumhuriyet dönemi anlatılmıştır. Akabinde, 2002-2015 yılları arasında Türkiye anlatılmıştır. Mardin ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. 1920-2002 yıllarında görev alan milletvekillerinin biyografileri kısaca özetlenmiştir. 2002-2015 yılları arasında çalışmanın özünü oluşturan dört dönem boyunca görev almış yirmi milletvekilinin biyografilerine kapsamlı olarak yer verilmiş, yerellik oranları tablo ile desteklenmiştir. İkinci bölümde: çalışılan yirmi milletvekilinin mali, ekonomik, sosyal, kültürel, siyasi, hukuki, askeri, eğitim ve sağlık alanlarında mecliste yaptıkları konuşmalar tespit edilmiş, konuşmaları tek tek analiz edilerek aktarılmıştır. Üçüncü bölümde: 2002-2015 yılları arasında görev almış Mardin milletvekillerinin meclisteki faaliyetleri ele alınmış olup mecliste verdikleri önem arz eden kanun teklifleri ve önergelere yer verilmiştir. Sonuç olarak çalışmamızda, emekli ve titiz bir araştırma sonucunda Mardin Milletvekilleri'nin Meclisteki faaliyetleri ortaya konularak araştırmacıların istifadesine sunulmuştur.
Elazığ mebusu Hüseyin Gökçelik (1876-1933)
Tarihi geçmişi 4000 yıllık olan Harput, yeni bir yerleşim merkezi olan Elazığ'ın merkezi konumundadır. Bu bölgeye ilk yerleşenlerin Hurriler olduğu tarihi kaynaklarda belirtilmektedir. M.Ö. 9.yy da Urartular' ın Elazığ tarihindeki izlerini tarihî Harput Kalesi'nden görebilmekteyiz. 1071 Malazgirt Zaferi'nden sonra bu bölgede Artuklular, Anadolu Selçukluları, İlhanlılar, Dulkadiroğulları ve Akkoyunlular hüküm sürmüşlerdir. 1507'de Safeviler'in eline geçen Harput 1514 Çaldıran Muharebesi'nden sonra Osmanlı Devleti'nin eline geçmiştir. 19.yy. sonlarına kadar kültür, bayındırlık gibi konularda yurdun en gözde şehirlerinden biri olarak varlığını sürdüren Harput, değişen toplum yapısına ve şehircilik hayatına uyarak o zamanki adı Agavat olan ovaya doğru yerleşilmeye başlamıştır. Osmanlı Devleti geç kaldığı demokrasi hareketlerine XIX. ve XX. yy. da yoğunlaşmaya başlamıştır. Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ile birlikte kısmen de olsa demokratikleşme yolunda önemli adımlar atılmıştır. 1908'de yapılan seçimler neticesinde farklı unsurların meclise girmesine zemin hazırlanmış ve siyasî partiler kurulmaya başlanmıştır. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Millî Mücadele döneminde Mustafa Kemal ile birlikte hareket eden Hüseyin Bey 1920 tarihinde TBMM'nin açılmasıyla Elazığ Mebusu olarak meclise girer ve dört dönem mecliste görev alır. Bu dönemde ülkenin siyasî, hukuki, ekonomik, askeri, yönetim, tarım ve eğitim alanlarında birçok konuşması ve önergesi bulunmaktadır. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin önemli kararlarına imzasını atmış; şehrinin ve ülkenin menfaatlerini gözeten bir politika izlemiştir. Beş çocuk babası olan Hüseyin Bey 1933'de vefat etmiş. Ailesinin bir kısmı Yıldızhan bir kısmı Gökçelik bir kısmı da Hanağası soyadını almıştır. Mezarı Elazığ - Hankendi Bucağı Bölüklü köyünde bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Harput, I. TBMM, Hüseyin Bey (GÖKÇELİK)
Demokrat Parti Döneminde DP'li Manisa milletvekilleri ve meclis faaliyetleri (1950-1960)
Bu tez, Demokrat Parti IX. X. ve XI. Dönemlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev alan Manisa milletvekillerinin özgeçmişleri ve meclisteki siyasi faaliyetlerini içermektedir. Tez çalışması, giriş, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında 1946 yılından 1950 yılına kadar olan çok partili hayata geçiş süreci ele alınmıştır. Demokrat Partinin nasıl bir ortamda ortaya çıktığı, Cumhuriyet Halk Partisi ile yaşadığı görüş ayrılıklarına yer verilmiştir. Tezin birinci bölümünde, Demokrat Parti Manisa milletvekillerinin IX. Dönem meclis faaliyetlerine yer verilmiş, meclisteki konuşmaları, kanun teklifleri ve soruları ele alınmıştır. Bu faaliyetlerden yola çıkarak Manisa ve ülke yönetimiyle ilgili çıkarımlarda bulunulmuştur. Tezin ikinci bölümünde, X. Dönem meclis faaliyetlerine yer verilmiş, meclisteki konuşmaları, kanun teklifleri ve soruları incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde, XI. Dönem meclis faaliyetlerine yer verilmiş, meclisteki konuşmaları, kanun teklifleri ve sorularından yola çıkarak Manisa'ya ve ülkeye olan hizmetleri değerlendirilmiştir. Tezin sonuç bölümünde, Manisa milletvekillerinin faaliyetleri değerlendirilmiş, iktidar muhalefet ilişkileri göz önünde bulundurularak Demokrat Parti yönetimi hakkında genel çıkarımda bulunulmuştur. Demokrat Partinin muhalefetten iktidara gelişi, iktidardan askeri darbeyle indirilişi süreci incelenmiş, bu sürece sebep olan durumlar ortaya konmuştur.
Meclis-i Mebusan zabıt ceridelerine göre Saruhan mebuslarının meclisteki faaliyetleri (1908-1920)
20. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti'nde meydana gelen en önemli olay, İttihat ve Terakki Cemiyetinin çabaları sonucunda II. Meşrutiyet'in ilan edilmesi olmuştur. Bu durum parlamenter hayatın yeniden doğuşuna zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada 1908-1920 yılları arasında Saruhan/Manisa'da gerçekleştirilen genel seçimlere ve sonuçlarına değinilmiştir. Çalışmada seçimlerin nasıl gerçekleştiği, seçilen mebusların meclisteki faaliyetlerini ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. 1908, 1912, 1914 ve 1919 yıllarında gerçekleştirilen seçimler sonucunda Meclis-i Mebusan'da Haydar, İlhami, Mansurizade Sait, Tokadizade Şekip, Mehmet Sabri (Toprak), Mustafa Fevzi (Sarhan), Tireli Mustafa, İbrahim Süreyya (Yiğit), Muvaffak (Menemencioğlu), Celal (Bayar) ve Reşit (Pshisov) Beylerin Saruhan mebusu olarak yer aldıkları tespit edilmiştir. İkinci Meşrutiyet dönemi Saruhan mebusları 1908-1919 Meclis-i Mebusanının birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü devrelerinde çalışmalarda bulunmuşlar. Çoğu İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olan Saruhan mebusları mecliste ağırlıklı olarak siyasi, hukuki ve mali konular üzerinde görüş belirtmişlerdir.
Türk siyasal hayatında bağımsız milletvekilleri ve meclis faaliyetleri (1923-2002)
Bu çalışmanın konusu 1923-2002 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti bağımsız milletvekillerinin meclis faaliyetleri olarak belirlenmiştir. Öncelikle bağımsız milletvekillerinin 1923-2002 yılları arasında hangi dönemlerde seçimlere bağımsız girme bağımsız devam etme, bağımsız girme parti ile tamamlama ve parti ile girip bağımsız olarak bitirmesi durumlarının yanı sıra vekil seçildikleri il, vekil seçildikleri dönem, meslekleri, eğitim durumları, öz geçmişleri ve meclis faaliyetleri genel hatları ile ortaya konmuştur. Tez çalışması, TBMM'nin II.-XXI. Dönemlerini kapsamaktadır. 1923-2002 yılları arasında görev yapmış bağımsız milletvekillerinin biyografileri ortaya konularak bu milletvekillerinin seçildikleri il, seçildikleri dönem, partileri (varsa), meslekleri, meclis faaliyetleri, dönemlere göre bağımsız milletvekili sayıları tespit edilerek açıklamalarda bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: TBMM, Parlamenter Sistem, Bağımsız Milletvekilleri, Siyasi Faaliyetler, 1923-2002 Dönemi.
TBMM İçel milletvekilleri ve faaliyetleri (1961–1970)
Bu çalışmanın konusu TBMM İçel Milletvekilleri ve Siyasi Faaliyetleri 1961-1970 olarak belirlenmiştir. Konuya girmeden önce ülkede yaşanan siyasal süreç kısaca izah edilmiştir. Milletin egemenliği diyebileceğimiz Cumhuriyet'in ilanı ile beraber Türk milletinin kendi kendini yönetme dönemi başlamıştır. Bu yönetme döneminin nasıl oluşturulduğuna ve geçirdiği evrelere kısaca değinilmiştir. Cumhuriyet rejiminin olmazsa olmazları olan parlamento, siyasal parti(ler), seçim sistemleri gibi konular hakkında tarihsel kronolojik sıralamayla kısa bilgiler verilmiştir. Konumuz olan 1961-1970 yılları arasında TBMM XII, XIII, XIV.(MM I., MM II., MM III.) Dönem'lerde İçel'den milletvekili seçilerek TBMM'ye giden kişilerin meclisteki çalışmaları incelenerek, genelde ülkeye yerelde de İçel'e olan katkılarına bakılmıştır. Bu çalışmada kronolojik sıraya uygun olarak her yasama dönemini kendi içinde değerlendirerek milletvekillerinin faaliyetlerine dönemler halinde bakılmıştır. Milletvekillerinin biyografileri incelenmiş yaşları, meslekleri, eğitim durumları gibi kişisel bilgileri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Mecliste yaptıkları siyasi faaliyetleri tek tek incelenmiş ve özet olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Parlamenter Sistem, TBMM, İçel Millettekileri, Siyasi Partiler, 1961-1970 dönemi.
Political life in Kastamonu (1923-1950)
In this study, the political life in Kastamonu between 1923-1950 is discussed. People's Party, Progressive Republican Party, Free Republican Party, Democrat Party and Nation Party were founded in Kastamonu from 1923 to 1950. Until 1946, general elections began to be held in two stages, and after 1946 as a single stage. Eight general elections were held between 1920 and 1950 and 46 deputies were elected from Kastamonu in these elections. 9 out of 46 deputies were elected from Kastamonu for two terms, 4 for 3 terms, 1 for 4 terms, 1 for 5 terms and the others for a single term. Among the elected Kastamonu deputies, there are many well-known and important names of the period such as Abdülkadir Kemali (Öğütçü), Yusuf Kemal (Tengirşenk), Halid (Akmansu), Tahsin Coşkan, Hüsnü Açıksöz, Hacer Dicle, Fahri Ecevit, Hamdi Çelen and Hilmi Çoruk. Kastamonu deputies took part in various commissions in the Grand National Assembly of Turkey and carried out a total of 940 activities. The most active Kastamonu deputies in the parliament Abdulkadir Kemali (Öğütçü), Halid (Akmansu), Dr. Suat (Soyer) and Muzaffer Akalın. Tahsin Coşkan, Veled Çelebi İzbudak, Hilmi Çoruk, Nuri Tamaç, Hasan Fehmi (Tümerkan) and Ali Rıza (Direkoğlu) were the longest-serving Kastamonu deputies. Municipal elections were held every two years from 1922 to 1930 and every four years from 1930 to 1950. All municipal elections held between 1922 and 1950 were held in two stages. In the municipal elections, first the members of the municipality were elected, then the members of the municipality gathered and elected one of their own as the mayor by secret ballot and unanimity. Among the mentioned years, İshakzâde Hacı Necip Efendi, Hilmi Çoruk, Cemal Bey, Abdullah Öziş, Adil Yücebıyık, Mustafa İzzet Okay, Zeki Cemal Bakiçelebioğlu, Şerafettin Sabirinyiğit and Dr. Rusuhi Akalın was elected mayor and served. The main source of the research is the Prime Ministry Republic Archive Documents, the translations and election records of the Kastamonu deputies, the TBMM Records Journal and the Grand National Assembly of Turkey Minutes, the local newspapers and official newspapers, the Turkish Grand National Assembly publications on the subject, research and analysis works.
Kamu politikası oluşturulma sürecinde Adıyaman milletvekillerinin TBMM'de yasama faaliyetleri (2002-2015
Bu tez çalışması, kamu politikası aktörleri olarak 22. dönem, 23. dönem, 24. dönem Adıyaman Milletvekillerinin 2002-2015 yıllarında Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapmış oldukları yasama faaliyetlerini içermekte ve bu yasama faaliyetleri ile ilgili kamu politikası bağlamında değerlendirmede bulunmaktadır. Milletvekillerinin sosyal durumu, yaşları, eğitim durumları incelenmiş; kamu politikası aktörü olarak TBMM'de yaptıkları konuşmalar ve yasama faaliyetleri araştırılmıştır. Bu çalışmada 2002 ile 2015 yılları arasında milletvekillerinin yasama faaliyetleri, kamu politikası aktörü olarak, değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tez çalışması hazırlanırken 2002-2015 yıllarına ait Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergileri incelenmiş, meclis tutanaklarından milletvekillerinin yasama faaliyetleri ile ilgili kayıtlar tespit edilmiştir. Bu çalışma, 2002-2015 yılları arasında TBMM'de görev yapan Adıyaman milletvekilleri ile sınırlandırılmıştır.