III. Selim dönemi 204 numaralı Mühimme Defteri (Değerlendirme – metin)

Osmanlı Devleti Tarihi ile ilgili yapılacak çalışmaların en önemli kaynaklarından birisini de Dîvân-ı hümâyûn tarafından tutulan Mühimme Defterleri serisi oluşturmaktadır. Bu bağlamda 204 Numaralı Mühimme Defteri, Osmanlı Tarihi literatüründe yenileşme döneminin başlangıcı olarak kabul edilen Sultan III. Selim devrinin kritik arşiv kaynaklarından birisi olarak bu tezin temel malzemesini teşkil etmektedir. Bu çalışmada öncelikle 204 Numaralı Mühimme Defterinin tamamı transkribe edilerek günümüz Latin harflerine çevrilmiş daha sonra ise tüm hükümler okuyan herkesin anlayabileceği şekilde sadeleştirilerek özetlenmiştir. Tüm bunlardan sonra ise defterde yer alan hükümler konularına göre tasnif edilerek tahlil edilmiştir. Bu çalışma sayesinde defterin kapsadığı yaklaşık 8 aylık dönem (Şubat-Ekim 1798) içerisinde Osmanlı Devleti`nde meydana gelen ve gündemi meşgul eden Paspanoğlu İsyanı, Dağlı Eşkiyası, tımar düzenlemesi gibi önemli olayların ve konuların tespiti yapılabilmiştir. Anahtar Kelimeler: III. Selim, Mühimme, Osmanlı Devleti, Paspanoğlu, Dağlı Eşkiyası, Tımar