İki alchemılla L. (rosaceae) türü üzerinde fitokimyasal araştırmalar

Alchemilla cinsi, Rosaceae familyasına ait olup Türkiye'de 35'i endemik olmak üzere 82 tür ile temsil edilmektedir. Bitkinin çeşitli türleri Avrupa'da ve Anadolu'da halk arasında jinekolojik rahatsızlıklarda, menopoz sıkıntılarında, gastrointestinal hastalıklarda dahilen; egzama, yara, çıban, kaşıntı ve kızarıklık tedavisinde haricen yaygın şekilde kullanılmaktadır. Alchemilla cinsi üzerinde yapılan çalışmalarda türlerin fenolik içerik bakımından zengin olduğu; tanenler, proantosiyanidinler, flavonoitler, fenolik asitler ve triterpenleri ihtiva ettikleri raporlanmıştır. Derinin ana yapısal proteinlerinden biri olan kollajen cildin elastikiyetinde; elastin ise yaralanmalarda cildin onarımında etkin rol oynar. Ayrıca yaralanmalarda siklooksijenaz aktivitesi artarak inflamasyon yanıtın oluşması sağlanır. Tasarlanan bu çalışmada Türkiye'de doğal olarak yetişen Alchemilla daghestanica Juz. ve Alchemilla minusculiflora Buser bitkilerinin kök ve toprak üstü kısımlarından metanol ekstreleri hazırlanmış (Alda herba, Alda kök, Almin herba, Almin kök), ekstrelerin yara iyileşmesi ile bağlantılı olabilecek siklooksijenaz 2 (200 µg/mL konsantrasyonda; Alda kök % 91.89 ± 1.27, Almin kök % 91.82 ± 0.56 ve pozitif standart diklofenak % 73.87 ± 1.93 inhibisyon), elastaz (Alda herba IC50 72.22 µg/mL, Almin kök IC50 40.35 µg/mL, pozitif standart epigallokateşin gallat IC50 9.35 µg/mL), kollajenaz enzimlerini inhibe etme kapasiteleri incelenmiştir. Yapılan aktivite çalışmalarında bitki kök ekstrelerinin daha kuvvetli biyolojik aktivite gösterdikleri; bu ekstrelerin kateşin (Alda kök 50,433 μg/g, Almin kök 65,806 μg/g) ve ellajik asit (Alda kök 2,799 μg/g, Almin kök 6,725 μg/g) bileşiklerince zengin oldukları tespit edilmiştir. Alchemilla türlerinin genellikle toprak üstü kısımlarının geleneksel kullanımda yer aldığı bilinmektedir. Kök kısımların da eczacılıkta kullanım açısından potansiyel etkilere sahip olduğu bu çalışma ile ortaya konmuştur.