İlâhi kitapların âidiyeti ve mâhiyeti açısından Kur'ân'da kitap-peygamber ilişkisi: Tevrat Hz. Mûsâ örneği

Kur'an-ı Kerim, Yüce Allah tarafından indirilmiş olan ilâhi kitaplardan bahsetmektedir. Tevrat, Zebûr, İncil, Suhuf, Elvah, Furkan, Kitap ve Kur'ân gibi kavramlarla ifade edilen bu kitaplardan bazıları hakkında kimi yönden kapalı noktalar bulunmaktadır. Bu ilâhi kitaplardan birisi olan Tevrat kavramının Kur'ân'da açıkça ilâhi bir kitap olduğu bildirilmektedir. Bu ilâhi Kitab'ın gönderildiği ve kendisiyle mükellef tutulmuş olduğu muhatap çevre de Kur'ân tarafından açıkça beyan edilmektedir. Ancak Tevrat'ın ilâhi bir Kitap ve peygamber ilişkisi açısından kime gönderildiği sarih değildir. Bu durumda Tevrat'ın hangi peygambere vahyedildiği tam olarak bilinememektedir. Bu yüzden gerek Dinler Tarihi Disiplini gerekse Tefsir Disiplini alanlarında birbiriyle uyuşmayan muhtelif Tevrat tanımlamaları yapılmıştır. Diğer taraftan Tevrat'ın muhtevasının neleri kapsadığı Kur'ân tarafından kısmen bildirilmiş olsa da tam olarak bilinememektedir. Bu çalışmada Tevrat'ın âidiyetini ve mâhiyetini belirleyebilmemiz açısından öncelikle Tevrat kavramının lâfzen zikredildiği âyetler ele alınmış, daha sonra bu âyetlerin bağlamlarından yola çıkılarak konunun İsrâiloğulları ve Hz. Mûsâ temeline dayandığı tespit edilmiştir. İsrâiloğullarının başta Hz. Mûsâ olmak üzere, Hz. Mûsâ'ya verilen ilâhi kitapla, Hz. Îsâ'yla, Tevrat'la ve Hz. Muhammed dönemindeki muhatap topluluklardan ikisi olan Ehl-i kitap ve Yahudilerle olan münâsebetinin incelenmesiyle Tevrat'ın Hz. Mûsâ'ya verilen ilâhi kitaba karşılık geldiği görülmüştür. Diğer taraftan Tevrat'ın mâhiyeti de yine bu âyetler bağlamında ele alınmış olup Kur'ân'ın Tevrat ile nasıl bir kitabı kastettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tezimizde ulaşılan sonuca göre, Hz. Muhammed dönemindeki Ehl-i kitap ve Yahudi topluluklarının ellerinde bulunan ve kendisiyle mükellef tutuldukları ilâhi kitap olan Tevrat, Hz. Mûsâ'ya vahyedilen kitaptır.