İlköğretim müfettişlerinin mesleki görevlerini yerine getirme durumları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim müfettişleri ile öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak ilköğretim müfettişlerinin mesleki görevlerini yerine getirme durumları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yöneliktir. Araştırmanın çalışma evrenini 2005/2006 eğitim ve öğretim yılında Türkiye genelinden yedi coğrafi bölgeden seçilen 14 ilde milli eğitim müdürlükleri bünyesinde görev yapan 260 ilköğretim müfettişi ile bu illerin ilçe merkezlerinde bulunan 316 ilköğretim okulunda görevli 7929 sınıf ve branş öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak geliştirilen anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ?cinsiyet, yaş, medeni durum, kıdem, branş ve öğrenim durumları? değişkenlerinden oluşan kişisel bilgi formu, ikinci bölümde ilköğretim müfettişlerinin ?rehberlik ve iş başında yetiştirme, teftiş ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, araştırma? görevlerine yönelik 45 maddeden oluşan form, üçüncü bölümünde ise 22 maddeden oluşan ?Maslach Tükenmişlik Envanteri? (Maslach Burnout Inventory) bulunmaktadır. Bu üç bölüm tek anket formu haline getirilerek anketin tamamı örneklemdeki 260 ilköğretim müfettişine, anketin birinci ve ikinci bölümü 90 ilköğretim okulunda görevli 1250 öğretmen olmak üzere toplam 1510 eğitimciye uygulanmıştır. Değerlendirmeye ise 175 ilköğretim müfettişinin ve 1109 öğretmenin anketi alınmıştır. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak şu sonuçlara ulaşılmıştır. 1. ?İlköğretim müfettişleri ve öğretmenlerin görüşlerine göre, ilköğretim müfettişleri rehberlik ve iş başında yetiştirme, teftiş ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, araştırma ile ilgili mesleki görevlerini ne derecede yerine getirdiklerine ilişkin? ilköğretim müfettişleri ?her zaman? yerine getirdikleri öğretmenler ise ?bazen? yerine getirildiği görüşünde oldukları, 2. ?İlköğretim müfettişlerinin, rehberlik ve iş başında yetiştirme, teftiş ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, araştırma ile ilgili mesleki görevlerini ne derecede yerine getirdiklerine ilişkin? ilköğretim müfettişleri ile öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı fark olduğu, 3. ?İlköğretim müfettişlerinin rehberlik ve iş başında yetiştirme, teftiş ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, araştırma ile ilgili mesleki görevlerini ne derecede yerine getirdiklerine ilişkin görüşleri arasında cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, branş, öğrenim durumları? değişkenlerine göre anlamlı fark olmadığı, 4. ?İlköğretim müfettişlerinin görüşlerine göre tükenmişlik seviyeleri tükenmişlik alt boyutlarına göre hangi düzeyde? olduğuna ilişkin olarak, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutunda ?az tükenmişlik? yaşadıkları, kişisel başarısızlık alt boyutunda ise ?çoğunlukla tükenmişlik? yaşadıkları, 5. ?İlköğretim müfettişlerinin tükenmişlikleri, tükenmişlik alt boyutlarında cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, branş, öğrenim durumları değişkenlerine göre hangi düzeyde? olduğuna ilişkin olarak cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, branş değişkenlerine göre ?duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarısızlık? alt boyutlarında anlamlı fark yok iken, öğrenim durumlarına göre ?kişisel başarısızlık? alt boyutunda farklılık göstermezken, ?duygusal tükenme ve duyarsızlaşma? alt boyutlarında anlamlı fark olduğu, 6. ?İlköğretim müfettişlerinin rehberlik ve iş başında yetiştirme, teftiş ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, araştırma ile ilgili mesleki görevlerini yerine getirme durumlarına ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif kuvvetli ilişki (korelasyon) bulunduğu ve tükenmişliğin % 69'u ilköğretim müfettişlerinin mesleki görevleriyle ilgili değişkenlere bağlı olduğu buna göre ilköğretim müfettişleri mesleki görevlerini yerine getirdikçe tükenmişlik düzeylerinin azalacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.