İlköğretim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile sinizm arasındaki ilişki (Ağrı ili Patnos ilçesi örneği)

Tükenmişlik, genel olarak bireyin yaşamdan ve özel anlamda işinden ne beklediği ile direkt bağlantılı olarak ortaya çıkmaktadır. Günümüzde "tükenmişlik" kavramı çalışma hayatındaki bireylerin, meslek üyelerinin mesleklerinin amaçlarından uzaklaşmaları, hizmet alan bireylere karşı olumsuz tavırlar sergilemeleri, ilgisiz olmaları, doyumsuzluk ve aşırı stres sonucunda kişiler işlerinin gerektirdiği özeni işlerine vermeyerek kendilerini işten çekmelerine sebep olmaktadır. Çağımızın en önemli sorunlarından olan "Tükenmişlik " kavramına bağlı sendromlar hakkında birçok çalışma yapılmış olup, neden ve sonuç durumları açıklanmaya çalışılmıştır. Bireylerle karşılıklı etkileşim halinde olan iş- meslek gruplarının tükenmişlik düzeyinin yüksek olduğu bilinmektedir. Bu anlamda öğretmenlik mesleği tükenmişlik algılarının oldukça yüksek olduğu meslek grubu arasındadır. Olumsuz çevre koşulları, durmaksızın yenileşme ve çalışmayı şart koşan öğretmenlik mesleği için kullanılan itibarsızlaştırma söylemleri de mesleğe karşı oluşan duygusal psikolojik geçişler bireyleri etkisi altına alarak tükenmişliklerinin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bilgi teknolojilerinin bu kadar hızlı değiştiği yenilendiği bir çağda yaşayan bireylerin, kendilerini bu yeni dünya düzeninin ihtiyaçlarına cevap verebilmek için gelişmeye ve yenileşmeye ayak uydurması gerekmektedir. Bunun için ise sürekli bir çalışma halinde bulunarak toplumu inşa eden diğer kurumlarla etkileşimde bulunması gerekmektedir. Bu yoğun çalışma temposunda kişiler tükenmişlik duygusuna kapılabilirler. Sinizm, düşünce ve inançların yanı sıra örgüte yönelmiş, tarafsız bir yargı içermeyen hor görme ve öfke gibi güçlü duygusal tepkileri de içeren geniş boyutlu bir kavramdır. İçerisinde kendisini o örgüte bağlı hisseden insanların sinik tutumlarında örgütü hedef alan güçlü eleştirel söylemler bulunmaktadır. Kişinin bağlı bulunduğu örgüte karşı geliştirdiği bilişsel, duygusal, davranışsal boyutları içeren negatif yönlü tutumlara örgütsel sinizm denilmektedir. Öğretmenlerin okula karşı olumsuz algıları ve tutumlara sahip olmaları okulun etkili bir şekilde işlemesine engel olan bir konudur. Öğretmenlerin örgütsel sinizmin içerdiği olumsuz davranışlar kişilerin hem örgütten kopmalarına hem de örgütte uyumsuzluk yaşamalarına sebep olmaktadır. Ayrıca bu olumsuzluklardan dolayı kişi tükenmişlik de yaşayabilir. Örgütsel sinizm ile tükenmişlik kavramları bu açıdan bakıldığında birbirlerinden uzak kavramlar değillerdir. Bu araştırmada, konunun önemi dikkate alınarak ilköğretim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre (okul türü, cinsiyet, yaş, medeni durum,mesleki hizmet yılı, haftalık ders saati, görev yeri vb.) incelenerek ilköğretim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile sinizm algılarını tespit edilerek , bu sonuçlara göre uygun çözüm önerileri geliştirmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Tükenmişlik, Sinizm, Örgütsel Sinizm