İlköğretim sosyal bilgiler dersi çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerin yaratıcı düşünme becerisi açısından değerlendirilmesi

Bu araştırma, ilköğretim sosyal bilgiler çalışma kitaplarında yer alan etkinlikleri yaratıcı düşünme açısından değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.Araştırma hem nitel hem de nicel özellikler taşımaktadır. Araştırmanın örneklemini, Adana ili merkez ilçesinde yer alan iki okul oluşturmuştur. Araştırmada 4. ve 5. sınıf düzeyinde yirmi ikişer çalışma kitabı kullanılmıştır. Bu çalışma kitaplarında özellikle yaratıcı düşünce açısından anlamlı görülen etkinlikler seçilerek incelenmiş ve puanlanmıştır. Daha sonra 4. ve 5. sınıflardan toplam on bir sınıf öğretmeniyle görüşme yapılmıştır.Araştırmada Yaratıcı Etkinlikleri Puanlama Ölçeği'yle elde edilen verilerin betimsel analizi yapılmıştır. Etkinliklerden alınan puanlar arasında anlamlı düzeyde bir fark olup olmadığını belirlemek için ise ANOVA tekniği kullanılmıştır. Doküman incelemesi ve görüşme teknikleriyle elde edilen veriler içerik analizi yoluyla incelenmiş ve yorumlanmıştır.Araştırma sonucunda öğrenci ürünlerinden elde edilen bulgular incelendiğinde, 4. sınıf sosyal bilgiler kitaplarında önerilen etkinliklerden ?Kahraman askerlerimiz? ve ?Hikaye yazıyorum? başlıklı etkinliklerin yaratıcılığın Akıcılık, Esneklik ve Özgünlük alt boyutları açısından diğer etkinliklere göre daha etkili oldukları görülmüştür. ?Para? ve ?Fotoğraf inceleyelim? başlıklı etkinliklerin ise yaratıcılığın Akıcılık ve Esneklik alt boyutları açısından diğer etkinliklere göre daha etkili oldukları görülmüştür.Beşinci sınıf sosyal bilgiler kitaplarında önerilen etkinlikler içerisinde ise; ?Siz bir bilim insanısınız? başlıklı etkinliğin yaratıcılığın Akıcılık, Esneklik ve Özgünlük alt boyutları açısından diğer etkinliklere göre daha etkili olduğu görülmüştür. ?Fotoğraflar? başlıklı etkinliğin yaratıcılığın Akıcılık ve Esneklik alt boyutları açısından diğer etkinliklere göre daha etkili olduğu görülmüştür. ?Gölge oyunu? başlıklı etkinliğin yaratıcılığın Akıcılık ve Özgünlük alt boyutları açısından diğer etkinliklere göre daha etkili olduğu görülmüştür. ?Geçmişe yolculuk?, ?Ne yapabiliriz? ve ?Başbakan sen olsan? başlıklı etkinliklerin ise yaratıcılığın Esneklik alt boyutu açısından diğer etkinliklere göre daha etkili oldukları görülmüştür.Görüşme formu ile görüşülen öğretmenler, özellikle ders-konu süresi, araç-gereç eksikliği, sınıf mevcudunun kalabalık olması, farklı öğrenci seviyelerinin yeterince göz önünde bulundurulmaması, kimi etkinliklerin kendileri ve öğrenciler tarafından anlaşılamaması gibi kimi sıkıntıların programın hedefine ulaşmasını aksatabileceği görüşünü belirtmişlerdir. Bu konu başlıklarıyla ilgili önerilerini ve öğretim programı ile ilgili olumlu görüşlerini açıklamışlardır.Anahtar Kelimeler: Yaratıcı Düşünme, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Etkinlikler, Öğrenci Çalışma Kitapları.