İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin insan hakları ve demokrasi konusundaki farkındalık düzeyleri (Erzurum örneği)

Bu çalışmada, 4. sınıf öğrencilerinin insan hakları ve demokrasi konusundaki farkındalıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın uygulaması 2016-2017 eğitim- öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu Erzurum ilinin Horasan ilçesinde okuyan 315'i kız 334'ü erkek olmak üzere 649 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, araştırmacı tarafından geliştirilen "Demokrasi ve İnsan Hakları Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Güvenirlik analizi sonucundaCronbach Alpha katsayısı 0,75 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca veri toplama aracının, 21 soru ve 7 faktörden oluşan bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Verilerin analizi, PASW 18 paket programı yardımıyla yapılmıştır. Bu süreç içerisinde, çalışmanın alt problemlerine uygun olacak şekilde; t-Testi, ANOVA, Kruskal-Wallis ve Man Whitney U testleri yapılmıştır. Buna göre, 4. sınıf öğrencilerinin farkındalıklarının - sosyo-ekonomik düzey, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve yerleşim yeri– değişkenlere göre nasıl farklılaştığı ortaya çıkarılmıştır. 4. sınıf öğrencilerinin insan hakları ve demokrasi konusundaki farkındalıklarının incelendiği bu tez çalışmasında, katılımcıların demografik özeliklerine bakıldığında uzlaşı, insan olmak, adalet, kural, birlikte yaşam ve eşitlik boyutlarındaki farkındalıkları çoğunlukla yüksek düzeyde; hak, özgürlük ve sorumluluk boyutunda ise çoğunlukla orta düzeydedir. Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, Demokrasi, Vatandaşlık, İlkokul, Farkındalık Düzeyi