İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin yazma becerilerinin ve yazma hızlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin yazma becerilerini ve yazma hızlarını çeşitli değişkenler (kullanılan el, cinsiyet, okulların sosyo-ekonomik düzeyi, okul öncesi eğitim alma durumu ve yaş) açısından incelemektir. Araştırmada sıralı açıklayıcı karma model kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinde öğrenim gören 1. sınıf öğrencileri oluştururken örneklemini ise, evrenden tabakalı örnekleme ile seçilmiş olan alt, orta ve üst sosyo-ekonomik çevrede bulunan okullarda öğrenim gören 210 öğrenci oluşturmaktadır. Ayrıca araştırmada, ilkokul birinci sınıfı okutmakta olan 16 sınıf öğretmeni ile de görüşme yapılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Yazma Becerisi Değerlendirme Ölçeği", yarı yapılandırılmış görüşme formu, yazma becerileri için kullanılan dikte metni ve yazma hızını ölçmek için kullanılan okuma metni kullanılarak toplanmıştır. Öğrencilerin yazma becerileri ve yazma hızları; yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon ile test edilmiş ve öğretmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; öğrencilerin yazma becerisi değerlendirme ölçeğinden yazma becerisine ilişkin aldıkları en küçük değer 21 iken en yüksek değer ise 63 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin ortalama yazma beceri puanları 43.2'dir. Öğrencilerin cinsiyetlerine, yaşlarına, okul öncesi eğitim alma durumlarına, kullandıkları ele göre ve okullarının bulunduğu sosyo-ekonomik çevreye göre yazma becerilerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmektedir. Yazma becerisinin okunaklılık alt ölçeğinden elde edilen verilerde, öğrencilerin en çok harflerin uzantılarında, harfleri satırlara uygun şekilde yazmada, sayfa düzenine ve temizliğine dikkat etmede ve yazılarındaki genel estetikte hatalar yaptıkları görülmektedir. Yazma becerisinin imlâ ve noktalama işaretlerine uygunluk alt ölçeğinden elde edilen verilerde öğrencilerin çoğunlukla; kelime içerisinde eksik harf bulundurmamada, yazısını imlâ kurallarına uygun yazmada, virgülü, kesme işaretini, kısa çizgiyi kullanmada hatalar yaptıkları görülmüştür. Öğrencilerin yazma hızı sonuçlarına bakıldığında, yazdıkları en az harf sayısı 2 iken en yüksek harf sayısı ise 63 harf olarak görülmektedir. Öğrenciler ortalama 24 harflik yazma hızına sahiptir. Öğrencilerin yaşlarına, okul öncesi eğitim alma durumlarına ve okullarının sosyo-ekonomik çevresine göre yazma hızlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülürken cinsiyet ve kullanılan el açısından anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Yapılan korelasyon analizinde, yazma becerisi ve yazma hızı arasında istatistiksel açıdan pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r=.56; p<.01). Yapılan görüşme analizlerine göre, öğretmenler dik temel yazının daha okunaklı olduğunu ve öğrencilerin yazma hızında dik temel yazı ile daha hızlı yazdıklarını düşündüklerini belirtmişlerdir. Dik temel yazı öğretirken ise en çok harfleri karıştırma (b-d gibi), harfler arasında fazla boşluk bırakma ve kelimeler arasında boşluk bırakmama gibi sorunlarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler, karşılaştıkları sorunların çözümüne ilişkin düzenli dikte çalışması yaptırmayı, dönüt verme-düzeltmeyi, çocukla daha fazla ilgilenmeyi ve öğrencilerin okul öncesi eğitime yönlendirilmesi gerektiğini önermişlerdir. Anahtar kelimeler: Yazma becerisi, yazma hızı, dik temel yazı, ilkokul 1. Sınıf