İlkokul müdürlerinin ve öğretmenlerin liderlik uygulamalarına ilişkin algıları: Çankaya ilçesinde bir uygulama

Günümüz okul liderlerinin, hızla değişen ve gelişen toplum dinamiklerinin beklentilerini karşılayabilmek için, geçmişe oranla daha farklı uygulamalar sergilemeleri gerekmektedir. Okul yöneticilerinin, geleneksel bürokratik işlemler dizisini yöneten ve kontrol eden konumundan sıyrılıp, değişimi okul ortamına getiren, değişimi yöneten ve yönlendiren, yenilikçi, çağın gereklerine uygun örgütsel yönetim anlayışına ve uygulamalarına sahip liderler olması bir zorunluluktur. Bu da ancak okul yönetiminde, günümüz ihtiyaçlarına cevap verecek liderlik uygulamalarının gerçekleştirilmesi ile mümkün olacaktır. Bu çalışmada, Ankara ili Çankaya ilçesi devlet okullarında görev yapan ilkokul müdürlerinin ve öğretmenlerin liderlik uygulamalarına ilişkin algılarının, Kouzes ve Posner'ın (2003) ortaya koydukları örnek liderlik uygulamalarının beş boyutu temelinde ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Çankaya İlçesi devlet okullarında görev yapan 63 ilkokul müdürü ve 637 ilkokul öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma verileri Kouzes ve Posner (2003) tarafından geliştirilmiş Liderlik Uygulamaları Envanteri öz değerlendirme ve gözlemci formlarıyla toplanmış; veriler SPSS 15.0 programı ile analiz edilmiştir. Bu çalışmada veri analizi için ortalama, standart sapma, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda ilkokul müdürleri ile öğretmenlerin ilkokul müdürlerinin liderlik uygulamalarına ilişkin algılarında belirgin farklılık olduğu, öğretmenlerin ilkokul müdürlerinin liderlik uygulamalarını daha düşük düzeyde gerçekleştirdikleri algısına sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Araştırmada dikkat çekici bir diğer sonuç ise erkek öğretmenlerin kadın müdürlerinin liderlik uygulamalarına ilişkin algılarının; kadın öğretmenlerin ise erkek müdürlerin liderlik uygulamalarını gerçekleştirmelerine ilişkin algılarının yüksek düzeyde olmasıdır. Anahtar Sözcükler: Kouzes ve Posner Liderlik Modeli, Liderlik Uygulamaları, İlkokul Müdürü, İlkokul Öğretmeni.