İlkokul öğrencilerinin hayat bilgisi dersine yönelik algıladıkları araçsallık, bilgiyle ilgili merak ve başarı duyguları

Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin hayat bilgisi dersine yönelik algıladıkları araçsallık, bilgiye yönelik merak ve başarı duyguları ile bunlar arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmada karma araştırma desenlerinden veri dönüştürmeye dayalı desen kullanılmıştır. Buna göre, nitel aşamanın desenini betimleyici olgubilimsel desen, nicel aşamanın desenini ise keşfedici ilişkisel desen oluşturmuştur. Araştırmanın katılımcılarını, Bolu ilinin merkez ilçesinde bulunan beş devlet ilkokulunun birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarındaki 106 öğrenci oluşturmuştur. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla, çevrim içi ve eş zamanlı odak grup görüşmeleri gerçekleştirilerek 2020-2021 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde toplanmıştır. Araştırmanın birinci ve ikinci sorularının yanıtlanması için sırasıyla, içerik ve tetrakorik korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Sınıf düzeylerine ilişkin olası farklılıkların incelenmesi amacıyla, Kruskal-Wallis H ve Dwass-Steel-Critchlow-Fligner testlerinin kullanıldığı ek analizler de yapılmıştır. Tüm istatistiksel analizler, IBM SPSS 23, Mplus 8.3 ve JAMOVI 2.4 programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İçerik analizleri sonucunda, algılanan araçsallığın beş, bilgiye yönelik merakın 12 ve başarı duygularının yedi tema aracılığıyla tanımlanabildiği saptanmıştır. Tetrakorik korelasyon analizinin sonuçları, hayat bilgisi dersine yönelik algılanan araçsallık, bilgiyle ilgili merak ve başarı duygularına ilişkin temaların birbirleriyle anlamlı düzeyde ve seçici biçimde ilişkilendiğini ortaya koymuştur. Kruskal-Wallis H ve Dwass-Steel-Critchlow-Fligner testlerinin sonuçları, ilgi hissi olarak merak ve derslerin sonunda hissedilen olumsuz duygularla ilgili temaların birinci ve ikinci sınıflardaki öğrencilere göre, yoksunluk hissi olarak merak ve derslerin sonunda hissedilen olumlu duygularla ilgili temaların ise üçüncü sınıflardaki öğrencilere göre anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermiştir.