İlkokul öğrencilerinin konuşma becerisine ilişkin tutumlarının incelenmesi

Dört temel dil becerisinden biri olan konuşma becerisi, statü ve yaş gibi değişkenler fark etmeksizin yaşamın her alanında kullanılmaktadır. Yaşamın bir parçası olan, yaşama kapılarını açtırabilecek ve kapattırabilecek güce sahip olan konuşma becerisinin, bireyler tarafından küçük yaşlardan itibaren doğru bir şekilde kullanılması ve geliştirilmesi beklenmektedir. Araştırmada ilkokul öğrencilerinin konuşma becerisine yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. İlkokul öğrencilerin konuşma becerisine yönelik tutumlarının düzeyleri, tutumlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, anne mesleği ve kendi odasının olup olmadığı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık aranmış ve öğrencilerin konuşma becerisini kullanmaya ilişkin görüşleri ele alınmıştır. Araştırma, tarama modelinden biri olan genel tarama modeli kullanarak gerçekleştirilen betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın katılımcılarını 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Muğla ili Marmaris ilçesine bağlı 6 devlet okulunda, 6 köy okulunda ve 2 özel okulda öğrenim görmekte olan ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Toplam 1105 öğrencinin katıldığı araştırmada uygulayıcı tarafından gerçekleştirilen Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği ve Konuşma Anketi uygulanmıştır. Araştırmanın ilk üç alt amacına ilişkin nicel verilerin analizlerini yapmak amacıyla SPSS 21 programı kullanılmıştır. Araştırmanın diğer alt amaçlarına ilişkin verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin konuşma becerisine ilişkin tutumlarının ölçek genelinde ve ölçeğin tüm alt boyutlarında ortanın üzerinde olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin konuşma becerisi tutumlarında cinsiyet değişkenine göre Konuşma Davranışı ve Konuşma Kaygısı altvi faktörlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Araştırmada sınıf düzeyi değişkenine göre ilkokul öğrencilerinin konuşma becerisine yönelik tutumlarında ölçeğin genelinde ve tüm alt boyutları kapsamında anlamlı bir farklılık olmadığı; anne mesleği değişkenine göre yalnızca ölçeğin Konuşma Davranışı faktöründe anlamlı bir farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin kendilerine ait odalarının olması değişkenine göre konuşma becerisine yönelik tutumlarında Konuşma Davranışı faktöründe anlamlı bir farklılık görüldüğü; ölçeğin genelinde ve diğer faktörlerinde ise anlamlı bir farklılık olmadığı ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin görüşlerine göre öğrencilerin kendilerini en rahat hissettikleri dil becerisinin konuşma olduğu ve konuşma becerisini seçme nedenlerinin ise "Olumlu duygu, İletişim, Eğitici, Beceri, Kişilik ve Ortamdaki kişiler" olmak üzere 6 başlık şeklinde ortaya çıkmıştır. Araştırmada ilkokul öğrencilerin günlük hayatta en çok konuştukları kişilerin aileleri; söz alarak en çok konuştukları dersin Matematik; konuşmaya ilişkin hissettikleri en yoğun duygunun mutluluk olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada konuşmanın bir ihtiyaç mı bir istek mi olduğuna ilişkin sonuçlarına göre ilkokul öğrencilerinin çoğunun konuşmanın bir ihtiyaç olduğu görüşünde oldukları ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: konuşma becerisi, konuşma tutumu, tutum, ilkokul öğrencileri