İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dil başarısının yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi: Bilişsel esneklik, üstbiliş becerileri ve akademik engelleri yönetme becerisinin analizi

Bu çalışmanın amacı İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenenler arasında bilişsel esneklik ve üstbilişsel becerilerin, akademik engelleri yönetme becerisi aracılığıyla akademik başarıyı ne kadar açıkladığını modellemekti. Bu amaçla, 685 üniversite İngilizce hazırlık okulu öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışma grubundan demografik bilgi formu, bilişsel esneklik envanteri, üstbilişsel beceriler ölçeği ve akademik engelleri yönetme becerileri ölçeğini doldurmaları istenmiştir. Çalışmanın tanımlayıcı istatistikleri için IBM SPSS 24 programından yararlanılmış ve kullanılan ölçeklerin yapı geçerliliğini sağlamak için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Araştırma kapsamında öncelikle Akademik Engelleri Yönetme Becerisi Ölçeği geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Akademik başarı modelini test etmek için bir Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) hipotezi oluşturulmuş ve maksimum olabilirlik tahmini ile IBM AMOS 24 programında analizler yapılmıştır. Yapılan yol analizi sonucunda model içinde bazı yollar etkisiz olarak değerlendirilmiş ve bu yollar modelden çıkarılmış, ayrıca modele önerilen bir yol eklenerek model yeniden test edilmiştir. Nihai model, dil başarısındaki varyansın %73'ünü açıklamıştır. Araştırmanın bulgularına göre, bilişsel esnekliğin üstbilişsel beceriler üzerinde orta düzeyde olumlu doğrudan etkisi vardır. Üstbilişsel becerilerin akademik engelleri yönetme becerisi üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkisi ve dil başarısı üzerinde olumlu ve dolaylı bir etkisi vardır. Bilişsel esnekliğin akademik başarı ve akademik engelleri yönetme becerisi üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Ayrıca çalışmada üstbiliş becerilerinin akademik başarı üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. YEM analizi, nihai modelin veri seti için kabul edilebilir bir uyuma sahip olduğunu göstermiştir. Model uyum indekslerine göre, modelin kabul edilebilir ve mükemmel uyum indekslerinde olduğu gözlenmiştir (X2/sd = 5.41, RMSEA = .08, SRMR= .03, GFI =.97, NFI = .97, CFI = .98, TLI= .96, IFI=.98). Araştırma bulguları tartışılmış ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Akademik engelleri yönetme becerisi, bilişsel esneklik, üstbiliş, üstbilişsel beceriler, akademik başarı, yapısal eşitlik modellemesi (YEM), yol analizi