İnmeli bireylerde serbest zaman aktivitelerine yönelik ergoterapi yaklaşımlarının yaşam kalitesi ve toplumsal katılıma etkisi

Bu çalışma kronik inmesi olan bireylere uygulanan kişi merkezli serbest zaman aktiviteleri temelli ergoterapi müdahalesinin, bireylerin toplumsal katılımları ve yaşam kaliteleri üzerine etkisini araştırmak üzere planlandı. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü Eğitim ve Araştırma ünitelerine başvuran, en az 1 yıl önce inme geçirmiş 16 birey dahil edildi. Bireylerin tercih ettikleri serbest yaşam aktivitelerinin belirlenmesi için Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ); toplumsal katılım seviyelerinin belirlenmesi için Katılım Ölçeği (KÖ) ve yaşam kalitesi düzeyinin belirlenmesi için Kısa Form 36 (MOS- SF-36) kullanıldı. Ayrıca genel sağlık algıları, aktivite tercihlerine destek olan ve engel olan etmenlerin belirlenmesi için yüz yüze görüşme yöntemi kullanıldı. Tercih edilen aktiviteler belirlendikten sonra bireylerin kısıtlılık kaynaklarının tespit edilmesi için Dinamik Performans Analizi (DPA), Fugl Meyer Üst Ekstremite Ölçeği, İz Sürme Testi A ve B (TMT-A&B), Saat Çizme Testi (SÇT), Beck Depresyon ve Kaygı Ölçekleri kullanıldı. Problemli alanların belirlenmesi ile her birey için kişiye özel ergoterapi müdahalesi planlandı ve 8 hafta boyunca haftada 2 seans uygulandı. Müdahale sonrasında bireylerin KAPÖ, KÖ ve SF-36 ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Müdahale sonrası, inmeli bireylerin fiziksel, çevresel ve psiko-sosyal becerilerinde artış olduğu görüldü (p<0,05). Serbest zaman aktiviteleri temelli ergoterapi müdahalesi aracılığı ile inmeli bireylerin aktivite performansları, toplumsal katılımları ve yaşam kalitelerinde iyileşmeye neden olmuştur. Aktivite performansına etki eden faktörlerin karma yöntemler aracılığıyla belirlenmesi ile inmeli bireyler için planlanan kişi merkezli ve bütüncül serbest zaman aktiviteleri temelli ergoterapi müdahalelerinin, inmeli bireylerin aktivite performansı, toplumsal katılımları ve yaşam kalitelerini artıracağı düşünülmektedir.