İnovasyonu destekleyen örgüt kültürünün inovasyon yeteneğine etkisinde kuşak farkının rolü: Adana ili imalat sanayii örneği

Günümüz işletmeleri, hızlı değişimlerin yaşandığı küresel rekabet ortamlarında başarılı olabilmeleri ve rekabet avantajı sağlayabilmeleri için örgütsel yaşamda etkili olan kavramları ve bu kavramların birbirleri olan ilişkilerini iyi incelemeleri ve bilmeleri gerekmektedir. Bu kavramlardan olan, örgütsel başarıdaki rollerinden dolayı inovasyon yeteneği ve inovasyonu destekleyen örgüt kültürü kavramlarının bu yüzyılın başından itibaren öneminin arttığı görülmektedir. Ayrıca işletmeler, farklı kuşaklara ait kişilerin bir araya gelerek iş yaptığı örgütler olduğundan, örgütsel başarıda dikkat edilmesi gereken diğer bir kavram olarak kuşak kavramı da ön plana çıkan kavramlar arasında yer almalıdır. Çünkü farklı kuşakta yer alan bireyler, farklı yaşam tarzlarına, düşünce şekillerine, tutum ve davranışlara, algı ve yargılara sahip olabilmektedirler. Kuşaklar arasındaki bu farklıklar da, örgüt içerisindeki birçok kavram ve ilişki üzerinde rol oynayabilmektir. Bu bağlamda çalışma kapsamında, inovasyonu destekleyen örgüt kültürünün inovasyon yeteneği üzerindeki etkisi ve bu etkide kuşak farkının rolü incelenmektedir. İlişkisel tarama modeli olarak tasarlanan bu çalışmada, veri toplama tekniği olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Aksel (2010) tarafından geliştirilen 'Örgüt Kültürü Ölçeği' ile Vila ve Kuster (2007) tarafından geliştirilen 'İnovasyon Yeteneği Ölçeği' kullanılmıştır. Veriler, Adana ilinde faaliyet gösteren ve Ar-Ge bölümü bulunan imalat firmalarında çalışanlardan (n=273) toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Farklı kuşaklar için ayrı yapılan korelasyon analizleri sonucunda; X Kuşağı için (n=157) inovasyonu destekleyen örgüt kültürü ile inovasyon yeteneği arasında (r=0,402; p<0,01) ve Y Kuşağı için (n=116) inovasyonu destekleyen örgüt kültürü ile inovasyon yeteneği arasında (r=0,550; p<0,01) anlamlı ve pozitif yönlü doğrusal ilişkiler tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizleri sonuçlarına göre; X Kuşağına ait çalışanların olduğu örgütte, inovasyon yeteneği algısının %15'i inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından (R2= 0,157, p<0,05) X Kuşağına ait çalışanların olduğu örgütte ürün inovasyon yeteneği algısı değişiminin %25'i inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından, süreç inovasyon yeteneği algısı değişiminin ise %15'i inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından açıklanmaktadır. X Kuşağına ait çalışanların olduğu örgütte strateji inovasyon yeteneği algısı değişiminin %26'sı inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından, bununla beraber pazarlama inovasyon yeteneği algısı değişiminin %18'i inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından açıklanmaktadır. Y Kuşağına ait çalışanların olduğu örgütte, inovasyon yeteneği algısının %29'u inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından (R2=0,296, p<0,05) Y Kuşağına ait çalışanların olduğu örgütte ürün inovasyon yeteneği algısı değişiminin %9'u inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından açıklanmaktadır. Süreç inovasyon yeteneği algısı değişiminin %35'i ise inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından, Y Kuşağına ait çalışanların olduğu örgütte strateji inovasyon yeteneği algısı değişiminin %12'si inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından açıklanmaktadır. Bununla beraber pazarlama inovasyon yeteneği algısı değişiminin %19'u inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısı tarafından açıklanmaktadır. Kuşak farkının inovasyonu destekleyen örgüt kültürü algısının inovasyon yeteneği algısına etkisini test etmek için çoklu regresyon modeli uygulanmıştır. Bununla birlikte; Y Kuşağı çalışanların inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %30 unu açıkladığı tespit edilmiştir. X Kuşağı çalışanların ise inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %16'sını açıkladığı tespit edilmiştir. Y Kuşağı çalışanların ürün inovasyon yeteneği algısı üzerindeki değişkenliğin %10'nunu açıkladığı tespit edilmiştir. X Kuşağı çalışanların ise ürün inovasyon yeteneği algısı üzerindeki değişkenliğin %3'nü açıkladığı tespit edilmiştir. Y Kuşağı çalışanların süreç inovasyon yeteneği algısı üzerindeki değişkenliğin %36' sını açıkladığı tespit edilmiştir. X Kuşağı çalışanların ise süreç inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %15'ini açıkladığı tespit edilmiştir. Y Kuşağı çalışanların strateji inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %12'sini açıkladığı tespit edilmiştir. X Kuşağı çalışanların ise strateji inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %3'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Y Kuşağı çalışanların pazarlama inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %20'sini açıkladığı tespit edilmiştir. X Kuşağı çalışanların ise pazarlama inovasyon yeteneği üzerindeki değişkenliğin %19'unu açıkladığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamına dahil olan 157 X Kuşağı çalışanın ve 116 Y Kuşağı çalışanın örgüt kültürü algısı inovasyon yeteneğini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bilgiler ışığında; 157 X Kuşağı çalışanın örgüt kültürünün ürün inovasyon yeteneği algısı etkilemediği tespit edilmiştir. Bunun yanında 116 Y Kuşağı çalışanın örgüt kültürü algısı ürün inovasyonunu pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada 157 X Kuşağına ait çalışanların ve 116 Y Kuşağına ait çalışanların "inovasyonu destekleyen örgüt kültürü"nün algısı "süreç inovasyonu, strateji ve pazarlama inovasyon yeteneği algılarını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla örgüt kültürü algısındaki iyileştirmelerin süreç, strateji ve pazarlama inovasyon yeteneği algısını arttıracağı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, analiz sonuçlarına göre örgüt kültürünün invasyon yeteneği üzerindeki etkisinin kuşaklara göre farklılaştığı ve bu etkinin Y Kuşağı çalışanlarında, X Kuşağı çalışanlarına göre daha fazla olduğu bulgulanmıştır.