Süt ürünlerindeki antibiyotik kalıntılarının araştırılması

Süt ve süt ürünleri insanların temel gıda maddelerinden biri olmakla birlikte; veteriner ilaçları, pestisitler, mikotoksinler, ağır metaller, genetiği değiştirilmiş organizmalı ürünler (GDO), dioksin ve benzeri kimyasal madde kalıntılarını içerebilmeleri açısından da riskli ürünler arasındadır. Sütte bulunabilen bu kimyasallar endüstriyel ya da ziraai kaynaklardan gelmektedir. Antibiyotik içeren sütler patojen mikroorganizmaların direnç kazanmalarına neden olmaktadırlar. Bazı kişilerde ise allerjik reaksiyonlar oluşturdukları için olumsuz sonuçlara neden olmaktadırlar Antibiyotik direnci tehlikesiyle karşılaştırıldığında, gıda maddelerinde kullanımına izin verilen ilaçların neden olduğu kalıntıların yol açacağı toksisite riski oldukça düşüktür. Bununla birlikte, insanların zararlı düzeylerde kalıntılara maruz kalmalarını engellemek için, AB hayvansal gıda maddelerinde veteriner ilaçlarının Maksimum Kalıntı Limitlerini (MRL) belirlemiştir. Ülkemizde ise Türk Gıda Kodeksinin 2002/30 sayılı tebliğinde "Hayvansal Gıda Maddelerindeki Maksimum Kalıntı Düzeyleri" belirlenmiştir. Çalışmamızda 40 adet süt örneği incelenmiştir. Bu örneklerden MiRA test ile kalitatif olarak; beta laktam elisa test kiti ile de kantitatif olarak antibiyotik kalıntı deneyleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak her iki yöntem ile de 40 örnekten 4 tanesinde (% 10) pozitiflik saptanmıştır. Bütün çalışmalar incelendiğinde süt ve süt ürünlerinde antibiyotik kalıntı sorunu halen devam etmekle birlikte, çalışmamızda elde ettiğimiz düşük limitlerdeki beta laktam değerleri umut verici olarak değerlendirilmiştir. Ancak daha fazla örnek ile bu çalışmalar genişletilmeli ve rutin olarak süt ve süt ürünleri hijyen kriterleri yönünden analiz edilmelidir. Çünkü sadece antibiyotik kalıntıları değil, bunun yanında mikotoksinler, pestisitler, hormonlar, ağır metaller gibi çeşitli kirleticiler açısından da gıda maddeleri incelenmelidir.