İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda analık

Çocuk sahibi olmak her kadının en doğal hakkıdır. Analık kadının bünyesinde meydana gelen fizyolojik bir risktir. Gebelik, doğum ve çocuğun bakımı kadın işçiler için çok özel, önemli ve zor bir süreçtir. Bu süreçte, kadın işçinin performansında geçici olarak azalmalar meydana gelebilir veya işveren bazı mali ve hukuki yükümlülüklere katlanmak zorunda kalabilir. Erkek ve kadın arasında objektif ve biyolojik farklılıklar sonucunda gebelik, doğum ve emzirme gibi sadece kadın tarafından gerçekleştirilebilen yaşam olgularının bulunması; iş güvencesi, iş güvenliği, sosyal güvenlik hakları ve çalışma koşulları bakımından annelerin korunmasına ilişkin kuralların düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Annenin korunması ile birlikte toplumun temelini oluşturan aile ve çocuğun sağlığı da korunmaktadır. Birçok uluslararası belge ve yabancı hukuk sistemlerinde kadın işçinin analık hâlinde korunmasına ilişkin özel düzenlemelerin yanı sıra çocuğun bakımının sadece annenin sorumluluğunda olmadığı dikkate alınarak babanın da çocuğun bakımı ile ilgilenmesine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Türk hukukunda da bu düzenlemeler dikkate alınarak önemli değişiklikler yapılmıştır. Amacımız, Türk hukukunda konu ile ilgili düzenlemeleri, yabancı hukuktaki düzenlemeler ile karşılaştırarak inceleyip yeterli olup olmadıklarını ortaya koymaktır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, analık kavramına ve analığın iş sözleşmesinin kurulmasına ve izinlere etkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, analığın kadın işçinin çalışma koşullarına ve iş sözleşmesinin sona ermesine etkileri açıklanmıştır. Son bölümde, sosyal güvenlik hukuku alanında analığın etkileri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Analık Hâli, Analık İzni, Yarım Çalışma İzni, Kısmi Süreli Çalışmaya Geçiş Hakkı, Analık Sigortası, Doğum Borçlanması.