İşitme engelliler sınıf öğretmenleri için içerik oluşturma yazılımının geliştirilmesi: Alisyazar

Milli Eğitim Temel Kanunu'nun ikinci bölüm 8. maddesinde özel eğitime muhtaç çocuklar için özel tedbirlerin alınması gerektiğine ve fırsat eşitliğinin sağlanmasına vurgu yapılmaktadır (Milli Eğitim Temel Kanunu, 1973). Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2013 istatistiklerine göre ülkemizde 834.000 işitme engelli birey bulunmaktadır. Bunların 42.000'i, 0 ile 14 yaş aralığındaki işitme engelli çocuk, birey ve öğrencileri oluşturmaktadır (Türkiye İstatistik Kurumu, 2013). İşitme engelli veya zor duyan öğrencilerin yaşadıkları problemlerin çözümüne yönelik literatür incelendiğinde bu öğrencilerin okuma ve anlamada yaşadıkları zorluklara yönelik teknolojik çözümlerin olumlu etkilerinden bahsedildiği görülmüştür. İşitme engelliler öğrencilerinin öğretiminde görsel yardımcıların kullanılmasının çok önemli katkıları olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda geliştirilecek ortamların görsel temelli içerikler barındırmasının işitme engelliler öğretiminde kilit rollerden biri olduğu söylenebilir. İşitme engelliler sınıf öğretmeni eğitim-öğretim faaliyetlerini, her öğrenciye ayrı hazırladığı bireyselleştirilmiş eğitim ve öğretim planları (BEP, BÖP) aracılığı ile yürütmektedir. Bu planlar kapsamında öğretim materyallerinin bireyselleştirilerek her bir öğrenciye özel olarak temin etmesi gerektiği fakat bu öğretim materyallerinin yeterli sayıda bulunmadığı literatürde vurgulanmaktadır. Bu gerekçeden yola çıkan çalışma, işitme engelliler alanında çalışan sınıf öğretmenleri için bir içerik oluşturma yazılımının geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma 2015-2016 bahar ve 2016-2017 güz ve bahar dönemlerini kapsayacak şekilde üç dönem boyunca sürdürülmüştür. Bu bağlamda 2015-2016 eğitim-öğretim yılı içinde 3 ve 2016-2017 eğitim-öğretim yılı içinde 4 öğretmen olacak şekilde toplamda 5 farklı öğretmen ile çalışılmıştır. Gerçekleştirilen çalışmalar; yazılımın geliştirilmesi süreçlerinde tasarım tabanlı, öğretmenlerin yazılıma yönelik görüşlerinin belirlenmesinde ise nitel durum çalışmalarından özel durum çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Süreç içerisinde yapılandırılmış görüşme formu, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmamış görüşme, odak grup görüşmesi, gözlem ve doküman incelemelerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Yazılımda bulunması gereken bileşenlerin belirlenmesine yönelik yürütülen çalışmalarda; gözlem, mülakat ve dokümanlardan hareketle etkileşimli ortam ve oyunlar, çeşitli basılı materyaller, içerik geliştirme araçları ve yardımcı araçlar gibi bileşenler geliştirilmiştir. İkinci araştırma sorusu olan işitme engelliler öğretmenlerinin yazılıma ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla odak grup görüşmesi yapılmıştır. Bu kapsamda öğretmenler; sistemde bulunan materyallerin sayıca yeterli ve çok çeşitli olduğunu, geliştirilen materyal, araç ve ortamların zaman kazandıracağını ve iş yükünü hafifleteceğini belirtmişlerdir.