İslam kelamında Bid'at kavramı

Ill ÖZET Yüksek Lisans İSLAM KELAMINDA BİD'AT KAVRAMI Yasin DOĞRU Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı 2004, Sayfa: IX + 91 Bid'at konusu, kavramın manasındaki genişlik ve muhtevasındaki zenginlikten dolayı, İslami ilimlerin her dalında, ilgisi itibariyle az veya çok mutlaka konu edinilmiştir. Kaynaklar incelendiği zaman bid'at kavramının, Hz. Peygamber dönemi İslam anlayışını, sonraki devirlerde ortaya çıkan muhalif düşünce ve inançlara karşı savunma aracı olarak kullanıldığı görülür. Yani bid'at kavramı Kur'an ve Sünnete uymayan bir inanışın, bir düşüncenin veya bir amelin "uygunsuzluk ve makbul olmayıştık" özelliğini belirten bir ölçü olmuştur. İslam'ın insanlığa sunmuş olduğu belli ölçü ve çerçevelerde düşünce ve ifade hürriyeti neticesinde ortaya çıkan Mutezile, Hariciler, Şia vb. fırkaların Ehl-i Sünnetle olan ihtilafları, fikri ve zihni bir söylemi ifade etmektedir. Bu ekollerin Ehl-i Sünnet ve'1-Cemaatın kapsamında düşünülmesi gerekir. Ehl-i Sünnet dairesini bu kadar geniş tutulmakla birlikte, Kur'an ve Sünnetin belirlemiş olduğu nassın muhtevasına açık bir şekilde karşı olan, bu ölçülere ters düşen görüşleri de Ehl-i bid'at saymak lazımdır. Çünkü o takdirde Ehl-i bid'at.tabiriyle kastedilen mana zihinlerde daha doğru ve daha parlak bir şekilde belirecektir. Dolayısıyla İslam'ın belirlediği ve tavsiye ettiği ümmet birliği bu sayede.Ehl-i Sünnet çatısı altında gerçekleşebilecektir. Anahtar Kelimeler: Bid'at, Fırka, Kelam, Mezhep, Kelam Tarihi