İslamofobinin tarihsel boyutları

İslam ve Batı ilişkilerinde önemli bir belirleyici olan İslamofobi, İslam'a ilişkin statik ve irrasyonel söylemlerle teolojik boyutlarına sıkıştırılmaya çalışılan toplumsal bir problemdir. İslamofobiyi, sosyo-politik etkenlerinden bağımsız teolojik çatışmalar zaviyesinden değerlendirmek İslamofobinin tüm boyutlarıyla anlaşılmasına ket vurmaktadır. İslam dininin indirgemeci ve basitleştirici bir teolojik yorumu olması itibariyle İslamofobi tarihsel bir olgudur. Bu açılardan İslamofobiyi anlamlandırabilmede, İslamofobinin teolojiyle harmanlanan sosyo-politik kökenini incelemek önemli bir perspektif kazandıracaktır. İslamofobinin sosyo-politik kökenlerinin anlamacı ve açıklayıcı yaklaşımla incelendiği bu çalışmada İslamofobinin kırılma ve dönüm aşamalarını teşkil eden dönemlerin tarihsel sosyolojik bağlamı İslamofobiyi geliştiren sosyo-politik etkenler odağında dokümantasyon yöntemiyle analiz edilmiştir. İlgili dönem analizlerinden elde edilen anahtar kavramlar karşılaştırma ve tümevarım yöntemiyle ele alınmıştır. Bu kavramların İslamofobinin sosyo-politik kökenlerinde karşılık gelen bağlamları sosyolojik teoriler eşliğinde tartışılmıştır. İslamofobinin, İslam ve Batı ilişkilerindeki sosyo-politik mücadelelerin teolojik nitelikteki görünürlüğü olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sosyo-politik mücadelelerde iktidar ilişkilerindeki çatışmaların büyük oranda belirleyici olduğu, iktidarların kimlik politikaları bağlamında İslamofobik kamuoyunu oluşturmak için sanat, medya ve bilimi işlevsel olarak kullandıkları tespit edilmiştir. Bu yönleriyle araştırmanın özgünlüğünü; İslamofobinin tüm tarihsel gelişim süreciyle birlikte ele alınmasının, teolojik/sosyo-politik bütünlüğün sosyolojik teoriler eşliğinde tartışılmasının ve yeni bir tanım getirme denemesinin teşkil ettiği söylenebilir.