İşletmelerde farklılıkların yönetimi: Özel sektör çalışanlarının farklılık algısına yönelik bir araştırma

Bireyler çeşitli özellikleri nedeniyle farklı sınıf, grup ya da statülere ayrılmaktadır. Dış görünüşleri itibariyle birbirinden farklı olan insanlar aynı zamanda, çeşitli inançlara, değerlere, görüşlere, tercih ve eğilimlere sahiptir. Farklı kimlik, inanç ve değerlere sahip bireylerin bir arada yaşama zorunluluğu söz konusu farklılıklara saygı duymayı gerektirmektedir. Her bireyin eşit yaşam hakkına sahip olduğuna ve hiç kimsenin farklılıkları nedeniyle ayrımcılığa maruz bırakılamayacağına olan inanç her geçen gün önem kazanmıştır. 1960'lı yıllarda ABD'de kadınlar ve azınlıklar lehine başlayan hak arama mücadelesi farklılıkların yönetimi kavramının temellerini oluşturmaktadır. Eşitlik ve eşit istihdam üzerine başlatılan toplumsal mücadele, 1980'li yıllarda yönetsel bir konuya dönüşmüştür. 2000'li yıllarla birlikte hız kazanan küreselleşme süreci; mal ve hizmet piyasalarında olduğu kadar emek arzında da köklü değişimlere neden olmuştur. İşgücünün değişen demografik yapısı ve serbest piyasa ekonomisinin rekabete hız kazandırması, işletmelerin işgücü çeşitliliğine bakış açılarında değişime neden olmuştur. İşgücü çeşitliliğinin işletmeler için verimliliğe ve karlılığa dönüştürülmesi farklılıkların etkin yönetilmesini gerektirmektedir. Farklılıklar karşısında adil ve eşit bir yaklaşım sergilenmesi, liyakata önem verilmesi, farklılıkların yaratıcı ve yenilikçi gücünün zenginlik olarak görülmesi işletmeler için önem kazanmıştır. Gerçekleştirilen alanyazın araştırmalarında özel sektör çalışanlarının farklılık algılarının değerlendirilmesine ilişkin sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, alanyazına katkı sağlayacağı düşünülen bu çalışmada öncelikle farklılık ve farklılık boyutları açıklanmıştır. İkinci bölümde, kavramsal bir çerçeve oluşturularak farklılıkların yönetiminin işletmeler için ifade ettiği anlam, kazanım ve riskler ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise özel sektör çalışanlarının farklılık algısını değerlendirmeye yönelik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında işgücü çeşitliliği, örgütsel adalet, kimlik, değerler, uygulamalar ve örgütsel iletişim boyutlarına yönelik sorular yöneltilerek çalışanların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, işletmedeki çalışma süresi ve iş pozisyonundan oluşan demografik değişkenlerle ilişkileri değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Farklılık, Farklılıkların Yönetimi, İşgücü Çeşitliliği.