İsmayıllı (Azerbaycan) bölgesinde turizm potansiyelinin belirlenmesine yönelik çalışma

Turizm, hem dünyada, hem de Azerbaycan'da ülke kültürüne, toplumuna ve ekonomisine büyük bir şekilde katkıda bulunan ve hızlı bir şekilde büyüyen bir sektördür. İstihdam ve iş olanaklarının daha çok endüstriyel şehir ve kentlerde mevcut olduğu gözönünde bulundurulduğunda insanların kalabalıklardan, günlük standartlardan, koşturmacalardan sıkılarak değişiklik arayışı içinde olduğu söylenebilmektedir. Dolayısı ile insanlar daha sakin ve sessiz yerleri, doğa ile iç içe olabilecekleri etkinlikleri tercih etmektedirler. Bu nedenle de zamanla doğa, tarih ve farklı kültürler ile insanı bir araya getirecek mekanların, turist rotalarının oluşturulmasına gerek duyulmaktadır. Son zamanlarda dünyada turizm, devletlerin ekonomilerini geliştirmek, canlandırmak veya yeniden farklı projeleri hayata geçirmek için bir değerdir ve bunu fırsata çevirerek uygulamaktadırlar. Araştırmanın çalışma alanı Azerbaycan, İsmayıllı ili seçilmiştir. Tarihi Şirvan topraklarının bir parçası olan İsmayıllı bölgesi, 1931 yılında Azerbaycan'ın kuzey-orta kesiminde, Büyük Kafkas Dağları'nın güney eteklerinde Ganih-Alazan-Eyriçay vadisinde kurulmuştur. Toplam 66.799 hektar ormanlık alana sahip alan, kil yatakları, maden kaynakları, göller ve şelalelerle doğa bakımından çok zengindir. Tarih boyunca farklı etnik grupların ortak yaşayış yeri olması nedeniyle bölgenin zengin bir kültürel tarihi, zanaatkarlık geçmişi ve mutfağı vardır. İsmayıllı, ekolojik, tarihsel ve kültürel açıdan çok zengin bir bölgedir. Son yıllarda İsmayıllı'ya gelen turistlerin sayısının artması bölgenin köylerindeki yerel halkın ekonomisine de büyük katkı sağlamaktadır. Bu yüzden farklı eko-turların yanı sıra turizmin spor, sanat gibi farklı türleri doğrultusunda etkinliklerin gerçekleştirilmesine başlanılmaktadır. Araştırmanın amacı Azerbaycan'ın İsmayıllı bölgesinde turizm potansiyelini ortaya koymak, bu bölgede hangi yeni turizm türlerinin geliştirilebileceğini araştırarak belirlemektir. Literetürde Azerbaycan'ın, İsmayıllı bölgesinde turizmin gelişimi potansiyeli, bölgesel kalkınma ve ekonomiye etkisiyle ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma ise mevcut çalışmanın akademik önemini orataya çıkarmaktadır. Nitel araştırma yöntemi doğrultusunda çalışmanın veri toplama aşamasında dökümantasyon inceleme, görüşme ve gözlem yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Azerbaycan'nın İsmayıllı bölgesinde geliştirilebilecek turizm türleri ortaya çıkarıldı, bölgede turizmin gelişimine katkı sağlayacak öneriler verildi. Geliştirilebilecek turizm türlerinin belirlenmesi için bölge hakkında yapılan araştırma, görüşme formlarından elde edilen bulgular dikkate alındı. Varılan sonuçlara göre bölge: Kültür Turizmi, Etnik Turizm, Gastronomi Turizmi, Sağlık Turizmi, Eko Turizm, Kırsal ve Agro Turizm gibi turizm türleri geliştirilmesi için elverişlidir. İsmayıllı bölgesinin eski tarihe dayanması, zengin kültürü, farklı azınlıkların yüzyıllardır kendi kültür ve geleneklerini koruyarak, yaşamını rahat birşekilde sürdürmesi, eşsiz güzelliğe sahip zengin doğası, konumu vb. birçok önemli faktörler adıgeçen turizm türlerinin gelişmesine olanak sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: İsmayıllı, turizm, bölgesel kalkınma, alternatif turizm